مفهوم حیرت در مثنوی مولانا از مانع سلوک تا غایت شناخت

مفهوم «حیرت» در منظومه فکری مولانا جلال الدین بلخی از جایگاهی پارادوکسیکال برخوردار است. این مقاله با روش توصیفی-تحلیلی و با استناد به ابیات مثنوی معنوی به بررسی این دوگانگی معنایی می پردازد. یافته های تحقیق نشان می دهد که حیرت در مثنوی هم به عنوان معلول جهل و پراکندگی ذهن و مانعی در راه سلوک معرفی می شود، و هم به عنوان ثمره شهود و ادراک عظمت حق و غایت نهایی شناخت. تحلیل داستان های نمادین مثنوی حاکی از آن است که گذار از حیرت منفی به حیرت مثبت از طریق عشق، ذکر و پیروی از پیر راه دان محقق می شود. در نهایت، حیرت مطلوب، نه سرگردانی مطلق بلکه آرامشی آکنده از اعجاب در برابر دریای بیکران وجود است.

Keywords:

مولانا , مثنوی معنوی , حیرت , سلوک , عرفان