تحلیل ژئوشیمیایی سنگ منشا و پتانسیل سنجی خاستگاه مواد آلی با استفاده از زیست نشانگرها در حوضه های رسوبی ایران

ژئوشیمی رسوبی به عنوان ابزاری حیاتی در فرآیند اکتشاف هیدروکربن ها اطلاعات دقیقی در مورد کیفیت، کمیت و پتانسیل نفت زایی سنگ های منشا فراهم می آورد. این پژوهش با هدف بررسی و تعیین پتانسیل نفت زایی، نوع مواد آلی و محیط رسوبی سنگ های منشا کلیدی در بخشی از حوضه رسوبی خلیج فارس، مطالعه موردی سازند سروک با تاکید ویژه بر تحلیل زیست نشانگرهای آلی (Biomarkers) انجام پذیرفته است. در این راستا از داده های حاصل از تجزیه و تحلیل حرارتی (Rock-Eval)، Pyrolysis و همچنین نتایج تفکیک ترکیبات آلی با استفاده از کروماتوگرافی گازی - طیف سنجی جرمی (GC-MS) بهره گرفته شد. نتایج نشان داد که غالب نمونه ها دارای مقادیر بالای TOC بیش از ۲ هستند و نمودار ون کرولن آنها را در ناحیه نوع II دریایی مختلط قرار می دهد. تحلیل دقیق زیست نشانگرها به ویژه هوپان ها و استرول ها وجود محیط رسوبی غنی از مواد آلی با شرایط احیایی (anoxic) و رسیدگی حرارتی در محدوده میانی (Mid-to-Late Catagenesis) را تایید کرد. نتایج نشان دهنده پتانسیل بالا برای تولید نفت سبک تا متوسط است. این مطالعه بر اهمیت کاربرد زیست نشانگرها در تفکیک منشا مواد آلی و غلبه بر ابهامات ناشی از تغییرات حرارتی در حوضه های پیچیده ایران تاکید می کند.

Keywords:

ژئوشیمی , زیست نشانگرها , سنگ منشا , پتانسیل نفت زایی , Rock-Eval , رسوبی , ایران