تحلیل ریسک های کلیدی پروژه های اکتشاف نفت: یک رویکرد مبتنی بر ساختار شکست ریسک

اکتشاف نفت به عنوان نخستین و پرریسک ترین مرحله زنجیره ارزش صنعت نفت همواره با عدم قطعیت های فنی، زمین شناسی، اقتصادی و مدیریتی همراه است. ماهیت پیچیده داده های زیر سطحی، هزینه های سنگین عملیات و وابستگی شدید تصمیمات به اطلاعات ناقص، ضرورت به کارگیری رویکردهای نظام مند مدیریت ریسک را بیش از پیش آشکار می سازد. در این پژوهش با هدف شناسایی، طبقه بندی و تحلیل ریسک های موثر بر پروژه های اکتشاف نفت، از رویکرد ساختار شکست ریسک (Risk Breakdown Structure - RBS) به عنوان چارچوب اصلی استفاده شده است. ابتدا با مرور ادبیات تخصصی و تحلیل اسناد پروژه های اکتشافی، ریسک های کلیدی استخراج و در سطوح مختلف RBS شامل ریسک های زمین شناسی-ژئوفیزیکی، فنی، عملیاتی، اقتصادی-مالی، مدیریتی، سازمانی و محیط زیستی-قانونی دسته بندی شدند. سپس با بهره گیری از نظر خبرگان صنعت نفت، میزان اهمیت نسبی و اولویت ریسک ها ارزیابی و ریسک های بحرانی مشخص گردیدند. نتایج نشان می دهد ریسک های مرتبط با عدم قطعیت های زمین شناسی، کیفیت داده های لرزه ای و تصمیم گیری های مدیریتی در مراحل اولیه بیشترین تاثیر را بر موفقیت یا شکست پروژه های اکتشافی دارند. استفاده از RBS موجب افزایش شفافیت در شناسایی ریسک ها، بهبود ارتباط میان تیم های تخصصی و فراهم سازی بستری مناسب برای برنامه ریزی اقدامات کنترلی می شود. در نهایت این پژوهش چارچوبی کاربردی برای مدیران پروژه های اکتشاف نفت جهت ارتقای اثربخشی مدیریت ریسک و کاهش پیامدهای نامطلوب ارائه می دهد.

Keywords:

مدیریت ریسک , اکتشاف نفت , ساختار شکست ریسک (RBS) , عدم قطعیت , پروژه های اکتشافی