بررسی چگونگی استفاده از اوقات فراغت و تاثیر آن بر زندگی روزمره نوجوانان

اوقات فراغت یکی از مولفه های اساسی رشد همه جانبه نوجوانان است که چگونگی بهره گیری از آن می تواند شکل گیری هویت، سلامت روان و تعاملات اجتماعی آنان را تعیین کند. پژوهش حاضر با هدف بررسی نحوه استفاده نوجوانان از اوقات فراغت و تاثیر آن بر ابعاد مختلف زندگی روزمره با رویکردی ترکیبی (کمی و کیفی) انجام شد. جامعه آماری شامل کلیه نوجوانان ۱۳ تا ۱۸ سال شهر شیراز در سال ۱۴۰۳ بود که با روش تصادفی طبقه ای ۳۸۴ نفر به عنوان نمونه انتخاب شدند. داده های کمی با استفاده از رگرسیون چند متغیره و داده های کیفی با تحلیل مضمون بررسی شدند. یافته ها نشان داد مشارکت در فعالیت های ورزشی و فرهنگی با افزایش رضایت از زندگی و تعاملات اجتماعی رابطه مثبت و معنادار دارد (۰۰۱، در حالی که استفاده افراطی از فضای مجازی تاثیر منفی بر شاخص های روانی و اجتماعی نوجوانان برجای می گذارد. تحلیل کیفی نیز سه مضمون محوری شامل «احساس هویت و تعلق اجتماعی»، «کاهش اضطراب روزمره» و «وابستگی دیجیتال» را آشکار ساخت. نتایج این مطالعه بیانگر آن است که مدیریت آگاهانه اوقات فراغت به ویژه از طریق فعالیت های ورزشی و گروهی می تواند عاملی موثر در ارتقای کیفیت زندگی، سلامت روان و سرمایه اجتماعی نوجوانان باشد. یافته های پژوهش ضمن تایید نظریه های توسعه مثبت نوجوانی می تواند مبنایی برای سیاست گذاری فرهنگی و طراحی برنامه های فراغتی هدفمند در مدارس و نهادهای ورزشی کشور قرار گیرد.

Keywords:

اوقات فراغت نوجوانان , کیفیت زندگی , سلامت روان , فعالیت های ورزشی