تاثیر رسانه های اجتماعی بر مشارکت زنان در ورزش حرفه ای

هدف پژوهش: هدف این پژوهش بررسی تاثیر رسانه های اجتماعی بر مشارکت زنان در ورزش حرفه ای است. با گسترش فناوری های ارتباطی و تحول در نظام رسانه ای، شبکه های اجتماعی به بستری نوین برای بازنمایی، دیده شدن و توانمندسازی زنان ورزشکار تبدیل شده اند. این مطالعه در پی آن است که چگونگی نقش آفرینی رسانه های اجتماعی در افزایش حضور، انگیزش و فرصت های حرفه ای زنان را در عرصه ورزش تحلیل کند و موانع ساختاری و فرهنگی موجود در این مسیر را شناسایی نماید. روش شناسی پژوهش: پژوهش حاضر با رویکرد توصیفی-تحلیلی و از طریق مرور نظام مند (Systematic Review) انجام شد. داده ها از بررسی ۵۵ مقاله علمی منتشر شده بین سال های ۲۰۱۰ تا ۲۰۲۵ در پایگاه های معتبر علمی نظیر Web of Science، Scopus و Google Scholar گردآوری گردید. داده ها با روش تحلیل مضمون (Thematic Analysis) تحلیل و در سه محور اصلی شامل بازنمایی رسانه ای، انگیزش و خودکارآمدی و فرصت های اقتصادی طبقه بندی شدند. یافته ها: نتایج نشان داد که رسانه های اجتماعی از سه مسیر بر مشارکت زنان در ورزش تاثیر می گذارند؛ در سطح فردی، این رسانه ها موجب افزایش خودکارآمدی، اعتماد به نفس و شکل گیری هویت ورزشی می شوند؛ در سطح اجتماعی، از طریق الگوسازی و افزایش دیده شدن زنان ورزشکار، نگرش جامعه نسبت به توانایی های آنان را تغییر می دهند؛ در سطح ساختاری نیز با ایجاد فرصت های اقتصادی، جذب اسپانسر و برندسازی شخصی، زمینه ی تداوم فعالیت حرفه ای زنان را فراهم می کنند. با این حال، چالش هایی نظیر بازنمایی جنسیتی، تمرکز بر زیبایی، ظاهر، آزار آنلاین و تبعیض دیجیتال نیز به عنوان موانع مشارکت موثر شناسایی شدند. نتیجه گیری: یافته های پژوهش نشان می دهد که رسانه های اجتماعی پدیده ای دووجهی اند؛ به گونه ای که در صورت بهره گیری هدفمند و آگاهانه می توانند ابزاری موثر برای توانمندسازی، عدالت جنسیتی و توسعه ی ورزش زنان باشند. اما در صورت فقدان حمایت نهادی، سیاست گذاری فرهنگی و آموزش سواد رسانه ای خطر بازتولید کلیشه های جنسیتی در قالب دیجیتال وجود دارد. از این رو بهره برداری از ظرفیت رسانه های اجتماعی باید در چارچوب راهبردهای فرهنگی، آموزشی و حمایتی سازمان یافته صورت گیرد تا به رشد پایدار مشارکت زنان در ورزش حرفه ای بینجامد.

Keywords:

رسانه های اجتماعی , زنان ورزشکار , مشارکت ورزشی , توانمندسازی دیجیتال , بازنمایی جنسیتی