عوامل موثر بر صادرات فرآورده های نفتی به افغانستان

این مقاله با هدف شناسایی، تبیین و اولویت بندی عوامل موثر بر صادرات فرآورده های نفتی ایران به افغانستان و ارائه چارچوب سیاست محور بر اساس تلفیق نظام مند شواهد کیفی و کمی و مروری ساختاریافته بر ادبیات تهیه شده است. داده های بنیادی از دو پژوهش میدانی نویسندگان استخراج شد: «طراحی مدل صادرات فرآورده های نفتی به افغانستان» مطالعه کیفی مبتنی بر نظریه داده بنیاد؛ ۱۳ مصاحبه عمقی و «اعتبار سنجی مدل صادرات» مطالعه آمیخته؛ ۲۱۴ پرسشنامه و تحلیل (PLS-SEM). علاوه بر این منابع ثانوی شامل گزارش های نهادی، مقالات علمی و مطالعات منطقه ای بازبینی و برای تکمیل چارچوب مفهومی به کار گرفته شد. یافته ها نشان می دهد که هسته تصمیم سازی صادراتی را تداوم و کیفیت عرضه و قیمت گذاری رقابتی و انعطاف پذیر تشکیل می دهند؛ در کنار آن زیرساخت لجستیک، ساختار نهادی و مقرراتی، نقش و توانمندسازی بخش خصوصی، اعتماد تجاری و رقابت منطقه ای به عنوان عوامل کلیدی شناسایی شدند. نتایج کمی اعتبارسنجی مدل حاکی از آن است که راهبردها نقش میانجی قوی میان شرایط علی زمینه ای و پیامدهای صادراتی ایفا می کنند (۰.۶۱۷=B)، (۰.۰۰۱>P). بر اساس تحلیل، مجموعه ای از پیشنهادهای کوتاه مدت، میان مدت و بلندمدت برای سیاست گذاران و بازیگران بخش خصوصی تدوین شده است. مقاله محدودیت های نمونه گیری و نیاز به گسترش نمایندگی بازیگران افغانستانی و وارد کردن متغیرهای کلان اقتصادی در آزمون های آینده را مطرح می کند.

Keywords:

صادرات فرآورده های نفتی , افغانستان , پایداری عرضه , قیمت گذاری , زیرساخت لجستیک , سیاست گذاری صادراتی