بازخوانی مرحله «قانون گذاری ثانویه قرآن در باب طلاق تحلیل تنزیلی آیات ۲۲۹ تا ۲۳۲ بقره مجید

هدف از پژوهش پیش رو بررسی بازخوانی مرحله قانون گذاری ثانویه قرآن در باب طلاق با تمرکز بر آیات ۲۲۹ تا ۲۳۲ بقره است. در این پژوهش، سیر تحول و تطور آیات مربوط به نکاح و طلاق در قرآن کریم در چارچوب تاریخی مکی و مدنی، مورد بررسی قرار می گیرد. این مطالعه با اتکا به روش تنزیلی به خوانش آیات نکاح و طلاق بر اساس ترتیب نزول آنها می پردازد. در این راستا، تعامل میان نکاح و طلاق به عنوان دو مولفه ایجابی و سلبی در مناسبات خانوادگی و نیز شیوه نهادینه سازی این دو نهاد در بستر قرآن، به ویژه تلاش برای تقلیل وقوع طلاق، تحلیل می شود. بر اساس این رویکرد، مقوله های نکاح و طلاق در قرآن، دارای نقطه آغاز، مسیر تکوین و فرایند به ثمر نشستن مشخصی هستند. در گام نخست آیات مرتبط با این دو باب استخراج می شوند. سپس، سطح بندی و طبقه بندی این آیات بر مبنای ترتیب نزول و محتوای فقهی صورت می گیرد. در این تحلیل نه تنها هر آیه به صورت منفرد اهمیت دارد، بلکه سیر تحول تدریجی و هم افزای آیات نیز نقش بنیادینی ایفا می کند. بررسی های انجام شده حاکی از آن است که آیات در پنج طبقه دسته بندی شد: فرهنگ سازی، قانونگذاری اولیه، آسیب شناسی اولیه، قانونگذاری ثانویه، آسیب شناسی ثانویه. این امر نشان از پویایی احکام نکاح و طلاق در جامعه دارد که لازم است فقهای ما به آن توجه نمایند.

Keywords:

نهادینه سازی , تفسیر تنزیلی , آیات الاحکام , نکاح , طلاق