نقد و بررسی کتاب «بعد الاشاعره للشیعه الاثنی عشریه فی مساله الامامه» (دیدگاههای الفیفی پیرامون، امامت عصمت، غیبت و رجعت)

کتاب «نقد الاشاعره للشیعه الاثنی عشریه فی مساله الامامه» نوشته عبدالله الفیفی از منظر یک متکلم اشعری به نقد باورهای شیعه دوازده امامی درباره امامت، عصمت، امامان غیبت امام دوازدهم و رجعت می پردازد. پژوهش حاضر با هدف بررسی انتقادی دیدگاه های الفیفی و پاسخ به شبهات، به روش توصیفی تحلیلی انجام شده است. ابتدا مبانی نظری امامت در سنت شیعه و اهل سنت تبیین گردید و سپس با استفاده از منابع کتابخانه ای معتبر به مقایسه تطبیقی دیدگاه های الفیفی و دیدگاه امامیه پرداخته شد. یافته های پژوهش نشان می دهد که استدلال های الفیفی در هر چهار محور یادشده عمدتا مبتنی بر برداشت های سطحی از متون شیعه یا پیش فرض های کلامی اهل سنت است. در مقابل با استناد به ادله عقلی و نقلی روشن گردید که امامت در اندیشه شیعه اصول دین محسوب می شود و استمرار آن حتی در دوران غیبت ضروری است. همچنین عصمت امامان از گناه و خطا به عنوان شرط پیشوایی دینی، ریشه در روایات متواتر شیعه داشته و در قرون نخستین اسلامی مطرح بوده است. درباره غیبت امام زمان نیز تحقیق حاضر نشان داد که طول عمر و پنهان زیستی امام دوازدهم با سنت الهی منافاتی ندارد و حتی برخی دانشمندان معاصر از منظر علم جدید، امکان عمر طولانی را تایید کرده اند. در رجعت نیز برخلاف ادعای منتقدان شواهد عقلی و نقلی کافی بر امکان بازگشت گروهی از مومنان و ستمگران در آستانه قیامت وجود دارد. در مجموع نتیجه گیری پژوهش حاکی از آن است که بسیاری از انتقادات کتاب الفیفی ناشی از فقدان درک صحیح از مبانی امامیه یا اتکا بر منابع غیر معتبر است. این مقاله ضمن پاسخ گویی به آن انتقادات، بر ضرورت گفت وگوی بین مذهبی بر پایه مطالعات علمی تاکید می ورزد.

Keywords:

امامت , عصمت , امامان غیبت , کبری , رجعت , نقد دیدگاه , اشاعره , عبدالله الفیفی , شیعه دوازده امامی