آرمان گرایی و الگوی حکومت مطلوب در قرآن از منظر تفاسیر فریقین

پژوهش حاضر با هدف تبیین ابعاد حکومت آرمانی در قرآن و مقایسه دیدگاههای مفسران فریقین (شیعه و اهل سنت) به روش توصیفی تحلیلی انجام شده است. با بررسی آیات کلیدی قرآن از جمله آیات استخلاف، ولایت، عدالت، جهاد و امامت، و تحلیل تفاسیر مفسرانی چون علامه طباطبایی، جوادی آملی، رشیدرضا، سید قطب و سعید حوی نتایج نشان می دهد که هر دو مکتب بر محوریت عدالت، امنیت، هدایت الهی و اقامه دین در حکومت مطلوب تاکید دارند. با این حال در مفاهیمی مانند ولایت، نقش رهبری، حدود اختیارات حکومت و سازوکارهای اجرایی تفاوت های اساسی وجود دارد. مفسران شیعه بر ولایت معصوم و نقش محوری امامت در تحقق حکومت آرمانی تاکید می کنند در حالی که مفسران اهل سنت عمدتا بر شورا، اجماع و حاکمیت امت تکیه دارند. این پژوهش نشان می دهد که قرآن حکومت آرمانی را نه به صورت انتزاعی بلکه در قالب طرحی عملی و مبتنی بر عقلانیت، قدرت و اخلاق ترسیم می کند.

Keywords:

آرمانگرایی , حکومت مطلوب , الگوی حکومت مطلوب , قرآن , تفاسیر فریقین