مدل های پایه در شبیه سازی اکوسیستم ها و سیستم های زمین: روندهای کنونی و مسیرهای آینده

مدل های پایه (Foundation Models) در علوم محیط زیستی تحولی نوین در شبیه سازی اکوسیستم ها و سیستم های زمین ایجاد کرده اند. این مدل ها با بهره گیری از داده های حجیم و الگوریتم های یادگیری عمیق، توانایی شناسایی الگوهای پیچیده محیطی و پیش بینی فرآیندهای اکوسیستمی را دارند. کاربرد این مدل ها شامل تحلیل پوشش گیاهی، چرخه های کربن و نیتروژن، پویایی جمعیت گونه ها و تغییرات اقلیمی است. ادغام داده های ماهواره ای، مشاهدات زمینی و داده های تاریخی، دقت و قابلیت تعمیم پیش بینی ها را افزایش می دهد. مدل های پایه همچنین امکان توسعه مدل های هیبریدی و تصمیم یار را برای سیاست گذاری محیط زیستی فراهم می کنند. با وجود مزایا، چالش هایی مانند محدودیت داده ها، پیچیدگی محاسباتی و عدم شفافیت الگوریتم ها وجود دارد. پژوهش های آینده باید بر استانداردسازی داده ها، افزایش تبیین پذیری و توسعه مدل های ترکیبی تمرکز کنند. این رویکردها می توانند نقش مدل های پایه را در مدیریت منابع طبیعی و حمایت از توسعه پایدار تقویت کنند.

Keywords:

مدل های بنیادی , مدل سازی اکوسیستم , مدل های سیستم زمین , هوش مصنوعی در علوم محیطی , کلان داده , پشتیبانی تصمیم گیری