روانشناسی شهری و هنرهای عمومی: بررسی تاثیر دیوارنگاره ها و رنگ آمیزی های محیطی بر سلامت روان ساکنان کلان شهرهای ایران

شهرنشینی شتابان در ایران، به ویژه در کلان شهرها، پیامدهای گسترده ای بر سلامت روان ساکنان داشته است. روانشناسی شهری به عنوان حوزه ای بین رشته ای، به بررسی این پیامدها و ارائه راهکارهای عملی می پردازد. این مقاله باهدف تحلیل تاثیر محیط های شهری و به طور خاص، نقش هنرهای عمومی (دیوارنگاره ها و رنگ آمیزی ها) بر رفتار و سلامت روان ساکنان تدوین شده است. روش تحقیق حاضر ترکیبی از مطالعه کتابخانه ای نظام مند و میدانی (پیمایش) است. جامعه آماری پژوهش را ساکنان بالای ۱۸ سال مناطق مختلف شهری تهران تشکیل می دهند که از میان آن ها ۴۰۰ نفر به روش نمونه گیری خوشه ای چندمرحله ای انتخاب شدند. داده ها با استفاده از پرسشنامه های استاندارد سلامت عمومی (GHQ-۲۸) و پرسشنامه محقق ساخته «ادراک از محیط شهری» گردآوری و با نرم افزار SPSS و آزمون های همبستگی و رگرسیون تحلیل شدند. یافته ها نشان داد که بین میزان مواجهه با فضاهای دارای دیوارنگاره های هنری و رنگ آمیزی های خلاقانه با سطح پایین تر استرس و علائم افسردگی و اضطراب رابطه مثبت و معناداری وجود دارد. همچنین، عواملی مانند آلودگی صوتی و بصری و کمبود فضاهای سبز با کاهش سلامت روان ارتباط داشتند. نتیجه گیری کلی حاکی از آن است که سرمایه گذاری بر هنرهای عمومی و طراحی انسان محور شهری، نه به عنوان یک هزینه، بلکه به عنوان یک راهبرد مقرون به صرفه و موثر در ارتقای سلامت روان جامعه و تاب آوری شهری است. این پژوهش لزوم توجه سیاستگذاران و urban planners را به ابعاد روان شناختی فضاهای شهری بیش ازپیش نشان می دهد.

Keywords:

روانشناسی شهری , سلامت روان , هنرهای عمومی , دیوارنگاره , رنگ آمیزی شهری , تهران , آلودگی صوتی