معماری مدرسه با رویکرد ارتقای سطح خلاقیت کودکان و نوجوانان

در دهه های اخیر، توجه به خلاقیت به عنوان یکی از مولفه های اصلی در فرآیند رشد شناختی، اجتماعی و فردی کودکان و نوجوانان افزایش یافته و پژوهش های متعددی به بررسی نقش محیط های یادگیری در پرورش این توانایی پرداخته اند. در این میان، معماری مدرسه به عنوان بستر فیزیکی یادگیری، نقشی اساسی در شکل گیری تجربه های ذهنی و خلاقانه ایفا می کند. پژوهش حاضر با هدف بررسی اصول معماری مدارس با رویکرد ارتقای سطح خلاقیت کودکان و نوجوانان انجام شده است. در این راستا، تلاش شده است تا با تکیه بر مطالعات نظری، پیشینه پژوهشی و یافته های علمی داخلی و بین المللی، شاخص ها و راهکارهای طراحی فضاهای آموزشی خلاقانه شناسایی و تحلیل گردد. روش تحقیق مورد استفاده در این پژوهش، کیفی، توصیفی و کتابخانه ای است که با استفاده از منابع علمی معتبر همچون پایگاه های اطلاعاتی سیویلیکا، SID، نورمگز، مگ ایران و گوگل اسکولار، اطلاعات مرتبط گردآوری و تحلیل شده است. یافته های پژوهش نشان می دهد که طراحی فضاهای انعطاف پذیر، نورپردازی طبیعی، تهویه مطلوب، بهره گیری از رنگ های متنوع، استفاده از مواد طبیعی و همچنین ایجاد فضاهای باز، نیمه باز، کارگاهی، هنری و اجتماعی نقش بسیار موثری در تحریک خلاقیت، تقویت انگیزه و افزایش مشارکت دانش آموزان دارد. همچنین تاکید شده است که طراحی مدارس باید بر پایه رویکردی انسان محور و کودک محور صورت گیرد تا بتواند به نیازهای روانی، عاطفی، اجتماعی و شناختی نسل آینده پاسخ دهد. این پژوهش با ارائه الگوهای طراحی معماری بر مبنای ارتقای خلاقیت، می تواند راهنمایی کاربردی برای معماران، طراحان فضاهای آموزشی و سیاست گذاران نظام تعلیم و تربیت در مسیر ارتقاء کیفیت محیط های یادگیری باشد.

Keywords:

معماری مدرسه , خلاقیت , طراحی آموزشی , محیط یادگیری