ارزیابی تحمل به شوری در ارقام ایرانی و اروپایی گندم نان در مرحله جوانه زنی بر اساس صفات مورفولوژیک و شناسایی رقم متحمل و حساس

تنش شوری یکی از مهمترین عوامل محدود کننده رشد گیاهان در کشاورزی محسوب می شود. این تنش باعث ایجاد عدم تعادل یونی شده و به تبع آن ویژگی های رشد و عملکرد محصولات به ویژه گندم را کاهش می دهد. مرحله نهال زایی به عنوان یکی از حساس ترین مراحل در برابر تنش شوری شناخته می شود. بقای بذرها در مرحله نهال زایی می تواند تا حدی اثرات نامطلوب تنش شوری را کاهش دهد. انتخاب ارقام مقاوم به شوری در این مرحله به عنوان یک راهبرد موثر مطرح است. به منظور شناسایی رقم متحمل و رقم حساس به شوری، ده رقم گندم برزگر، نارین، الاستیکا، ایکونا، آدورا، لوجیکا، فلکسا، یونی استار، سیروان و شیراز در چهار سطح شوری (۰، ۵، ۱۰ و ۱۵ دسی زیمنس بر متر) و با سه تکرار، در قالب طرح کاملا تصادفی و به صورت آزمایش فاکتوریل مورد بررسی قرار گرفتند. صفات مورفولوژیک شامل طول ساقه چه و ریشه چه، وزن تر و خشک ساقه چه و ریشه چه اندازه گیری شدند. رقم متحمل و حساس بر اساس عملکرد در این صفات تعیین شدند؛ به گونه ای که بیشترین و کمترین عملکرد در این صفات در اثر تنش های شوری در سطوح مختلف مبنای انتخاب رقم متحمل و حساس بود. بر این اساس رقم برزگر به عنوان رقم متحمل و رقم نارین به عنوان رقم حساس شناسایی شدند. این یافته ها می تواند به عنوان مبنایی برای انتخاب والدین مناسب در برنامه های اصلاحی گندم با هدف بهبود تحمل به شوری مورد استفاده قرار گیرد.

Keywords:

تنش شوری , گندم , اقلام ایرانی , اقلام اروپایی , رقم متحمل به شوری , رقم حساس به شوری , اثرات تنش شوری بر صفات مورفولوژیک