ارزیابی دقت ارتفاعی و صحت هندسی مدل های سه بعدی فتوگرامتری ماهواره ای برای بازسازی دقیق هندسه رودخانه ها

مدل هندسی مقاطع عرضی رودخانه یکی از ورودی های کلیدی در مدلسازی هیدرولیک است، زیرا دقت آن تاثیر مستقیمی بر شبیه سازی، جریان، تحلیل پهنه بندی سیلاب و رفتار هیدرولیکی دارد. برداشت های میدانی با روش های زمینی اغلب به دلیل طول زیاد رودخانه ها، دسترسی دشوار و محدودیت های زمانی و مالی با چالش مواجه است. بنابراین، استفاده از مدل های رقومی ارتفاعی حاصل از فتوگرامتری و تصاویر ماهواره ای به عنوان جایگزینی مناسب مورد توجه قرار گرفته است. با این حال تفاوت های مفهومی و محدودیت های کیفیتی DEMهای سنجش از دور نسبت به برداشت های زمینی می تواند باعث اختلاف در نتایج مدل سازی هیدرولیکی شود. در این مطالعه مدل رقومی ارتفاعی استخراج شده از تصاویر ماهواره ای برای رودخانه خشک شیراز تهیه و با داده های برداشت زمینی مقایسه شد. ارزیابی کمی نشان داد که میانگین RMSE حدود ۰/۸ متر و میانگین خطا (ME) حدود ۰/۴۳ متر است و بیش از ۹۲ درصد نقاط در مقاطع مختلف دارای خطای کمتر از ۲ متر بودند. تحلیل هندسی مقاطع عرضی نشان داد که مدل ارتفاعی توانایی بازسازی شکل کلی بستر رودخانه را دارد، به ویژه در نواحی با پوشش گیاهی و عوارض مصنوعی محدود، در حالی که تفاوت هایی در مناطق دارای موانع قائم و درختان مشاهده شد. نتایج مطالعه تاکید می کند که انتخاب مناسب نوع مدل ارتفاعی (DTM، DSM یا DFM) و اصلاح هندسی آن برای مدلسازی دقیق هیدرولیکی ضروری است. ترکیب ارزیابی کمی و تحلیل هندسی چارچوبی جامع برای استفاده موثر از داده های فتوگرامتری در مطالعات مهندسی رودخانه فراهم می کند و می تواند به عنوان جایگزینی قابل اعتماد برای برداشت های زمینی در مهندسی رودخانه مورد استفاده قرار گیرد.

Keywords:

مدل سازی , رودخانه , تصاویر ماهواره ای , فتوگرامتری , DEM