بررسی عوامل موثر در مکانیابی اماکن ورزشی با رویکرد رفاه شهروندان

رشد روزافزون ابعاد شهرنشینی و شکل گیری مقیاس های جدید رشد شهری طی چند دهه اخیر باعث مواجهه شهر و شهرسازی معاصر با چالش های نوین شده است. این مطالعه با هدف اصول و معیار مکانیابی احداث مکان های ورزشی و شناسایی تاثیر مکانی این احداث بر رفاه و مشارکت شهروندان انجام شده است. روش شناسی پژوهش حاضر آمیخته کمی - کیفی و از نظر ساختار تحلیلی سیستماتیک و از نظر هدف کاربردی است. جامعه آماری در دو بخش کیفی و کمی در بخش کیفی با انجام ۱۹ مصاحبه نیمه ساختار یافته با افراد صاحب نظر و خبره و اساتید دانشگاه با سابقه ۵ سال در حوزه مدیریت ورزشی به اشباع رسید. مصاحبه به روش گلوله برفی ادامه یافت به صورت سیستماتیک مبتنی بر روش داده (بنیاد) و کدگذاری شد. در بخش کمی پرسشنامه حاصل از مصاحبه به ۲۱۰ کاربر مجموعه ورزشی به صورت نمونه گیری در دسترس داده شد و نرخ پاسخ ۹۷ درصد بود و با استفاده از معادلات ساختاری عوامل موثر بررسی و شناسایی شدند. یافته ها ۲۳۰ کد اولیه و ۱۱۷ کد باز و در نهایت به ۶۳ مقوله منتهی شد. دسترسی پذیری، مجاورت با مجموعه های ورزشی موجود، مجاورت با مناطق مسکونی، شرایط زیست محیطی، جغرافیا و توپوگرافی، مجاورت با مناطق صنعتی، زیرساخت ها و امکانات موجود، نزدیکی به مراکز شهری و خدمات تجاری از عوامل مهم و تعیین کننده در احداث مجموعه های ورزشی و از عوامل موثر در ساخت اماکن ورزشی بود. بحث و نتیجه گیری با برنامه ریزی دقیق و جامع نگر می توان مکان های ورزشی را به گونه ای احداث کرد که نه تنها نیازهای ورزشی جامعه را برآورده کنند، بلکه به توسعه پایدار شهر نیز یاری رسانند. توجه به تمامی جوانب و استفاده از ابزارهای علمی مثل GIS منجر به تصمیم گیری های بهینه و موثرتری در زمینه مکانیابی فضاهای ورزشی می شود. از این رو پیشنهاد می شود که در آینده مطالعات بیشتری با توجه به جزئیات بیشتری از شاخص های زیست محیطی و اجتماعی انجام شود تا بهترین مکان ها برای احداث مجموعه های ورزشی شناسایی و توسعه یابند.

Keywords:

مکان یابی , اماکن ورزشی , رفاه شهروندان , محیط زیست