تجزیه رشد بهره وری عوامل تولید محصول برنج در استان های عمده ی تولیدکننده ایران

برنج یکی از غلات راهبردی بخش کشاورزی است و از پرمصرف ترین محصولات زراعی کشور محسوب می شود که لازمه ی افزایش تولید این محصول بهبود بهره وری عوامل آن می باشد. از این رو هدف مطالعه حاضر تجزیه رشد بهره وری کل عوامل تولید محصول برنج در استان های عمده تولیدکننده برنج ایران می باشد. برای این منظور از رهیافت تحلیل پوششی داده ها شاخص مالم کوئیست بهره گرفته شد. داده های مورد نیاز برای دوره زمانی ۱۳۷۹-۱۳۹۹ از وزارت جهاد کشاورزی و مرکز آمار ایران تهیه گردید. نتایج محاسبه شاخص مالم کوئیست نشان داد که بهره وری کل عوامل تولید طی سال های مدنظر ۱۳ درصد رشد داشته است که عمدتا ناشی از تغییر تکنولوژی بوده است. بر طبق یافته ها، رشد بهره وری عوامل تولید در تمامی استان ها مثبت بوده است که نشان دهنده عملکرد مناسب این استان ها در مدیریت استفاده از نهاده های تولید می باشد. استان خوزستان بالاترین میزان رشد بهره وری تولید را در میان استان های مورد مطالعه داشته و بعد از آن به ترتیب استان های مازندران، گیلان، فارس و گلستان بیشترین مقدار رشد بهره وری کل عوامل تولید را تجربه کرده اند. از آنجا که تغییر تکنولوژی سهم قابل ملاحظه ای را در ارتقای بهره وری عوامل در این رهیافت دارد لذا توصیه می شود که در فرایند تولید محصول برنج از نمادهای تکنولوژی شامل ماشین آلات مدرن و پیشرفته، بذرهای اصلاح شده و کودهای مناسب جهت تغذیه استفاده گردد.

Keywords:

برنج , رشد بهره وری , تغییر تکنولوژی , شاخص مالم کوئیست , کارایی