بررسی اثر صنعتی شدن و شهرنشینی بر انتشار دی اکسید کربن در ایران؛ رهیافت رگرسیون آستانه ای

انتشار دی اکسیدکربن به عنوان یکی از مهمترین گازهای گلخانه ای و از علل اصلی پدیده گرمایش زمین شناخته می شود که بروز بحران های زیست محیطی فراوانی را در آغاز هزاره سوم به این عامل نسبت می دهند. به دلیل ارتباط تنگاتنگ فعالیت های بشری با انتشار گاز دی اکسید کربن، عوامل موثر بر انتشار این گاز گلخانه ای که بیش از ۶۰ درصد کل گازهای گلخانه ای را شامل می شود، در این مطالعه و بر پایه داده های سال های ۱۹۶۹ تا ۲۰۲۲ با استفاده از مدل آستانه ای مورد بررسی قرار گرفت. متغیر نرخ رشد شهرنشینی به عنوان شاخصی از مهاجرت و میزان ارزش افزوده بخش کشاورزی به عنوان شاخصی از صنعتی شدن به عنوان متغیرهای آستانه ای انتخاب و اثرات عوامل مختلف بر انتشار کربن دی اکسید در آستانه های آنها تخمین زده شد. نتایج آزمون آستانه ای از وجود دو آستانه برای هر یک از متغیرهای آستانه ای حکایت دارد که در نتیجه آن سه رژیم در مدل معرفی گردید و متغیرها در این سه وضعیت مورد ارزیابی قرار گرفتند. نتایج نشان می دهد نرخ رشد شهرنشینی و جمعیت شهری اثراتی به ترتیب منفی و مثبت بر انتشار کربن دی اکسید دارد. هر چند شاخص صنعتی شدن از معنی داری کافی برخوردار نبوده، اما در تفسیر مدل به کمک سایر متغیرها کاملا کارآمد نشان می دهد. در این مطالعه دو متغیر مجازی دوره انقلاب اسلامی و جنگ تحمیلی در مدل آستانه ای با در نظر گرفتن ارزش افزوده بخش صنعت به عنوان متغیر آستانه و به شرط تخمین جداگانه معنی دار، نشان از کاهش سطح انتشار دی اکسیدکربن دارد.

Keywords:

صنعتی شدن , شهرنشینی , انتشار دی اکسید کربن , رگرسیون آستانه ای , انرژی