بررسی مزیت نسبی و درآمد محصولات زراعی در شهرستانهای استان آذربایجان شرقی

بخش کشاورزی یکی از بخش های مهم اقتصادی کشور با توجه به داشتن مزیت های بالقوه طبیعی و همچنین نقش حساس در امنیت غذایی جامعه بیش از سایر بخش ها نیاز به برنامه ریزی دارد. توجه به مزیت نسبی فعالیت های مختلف کشاورزی یکی از جنبه های مهم برنامه ریزی در این بخش است. در این مطالعه شاخص مزیت نسبی و درآمد خالص محصولات زراعی اصلی شهرستان های استان آذربایجان شرقی با استفاده از اطلاعات زراعی سال های ۱۳۹۵ الی ۱۳۹۸ محاسبه گردید. یافته ها نشان داد که پیاز آبی در آذرشهر، جلفا و عجب شیر؛ سیب زمینی در بستان آباد، تبریز و سراب؛ گوجه فرنگی در بناب، شبستر، عجب شیر و ملکان؛ یونجه آبی در آذرشهر، جلفا، خداآفرین، مرند و ورزقان، یونجه دیم در اسکو، هریس و هشترود؛ ذرت علوفه ای در تبریز و کلیبر؛ جو آبی در میانه و هریس؛ گندم آبی در خداآفرین و هریس از لحاظ هر دو شاخص جایگاه مناسبی دارند. چاراویماق گزینه چندانی برای انتخاب محصول زراعی نداشته و همچنان زراعت گندم دیم پیشنهاد می گردد و در خداآفرین زراعت شلتوک باوجود عدم مزیت نسبی به دلیل درآمد قابل قبول قابل چشم پوشی نیست. در مراغه ضروری است بازنگری جدی در الگوی کشت انجام پذیرد. در این شهرستان هیچ یک از محصولات عمده مورد مطالعه دارای مزیت نسبی نمی باشند. با توجه به این نکته که محصولات در تمام شهرستان ها از یک درجه از مزیت نسبی و درآمد خالص برخوردار نیستند، پیشنهاد می شود سیاست ها به گونه ای طراحی شود که هر دو شاخص مذکور مدنظر قرار گرفته و منافع اجتماعی تولید منطبق بر منافع کشاورزان گردد.

Keywords:

الگوی کشت , روش هزینه منابع داخلی , مزیت نسبی