مدیریت پایدار تولید محصولات زراعی در راستای دستیابی به امنیت غذایی

انتخاب الگوی کشت از اصلی ترین عوامل افزایش امنیت غذایی در کشاورزی محسوب می شود. تخصیص بهینه اراضی و تعیین محصولات مناسب کشت هر منطقه برای جلوگیری از مصرف بی رویه نهاده ها و کاهش مخاطرات ناشی از کمبود منابع تامین غذا ضروری به نظر می رسد. هدف مطالعه حاضر بهینه یابی الگوی کشت در قالب مدل چندهدفه در راستای تامین امنیت کمی و کیفی تولید محصولات زراعی در شهرستان بابل می باشد. داده های مطالعه حاضر از سازمان جهاد کشاورزی استان مازندران در سال زراعی ۱۴۰۰-۱۴۰۱ جمع آوری شد. همچنین جهت بهینه سازی از نرم افزار MATLAB استفاده شده است. نتایج الگوی بهینه نشان داد بر اساس رویکرد پایداری کشاورزی و تامین امنیت کمی و کیفی تولید محصولات زراعی در منطقه مورد مطالعه میزان سود کشاورزان در الگوی کشت بهینه نسبت به الگوی رایج منطقه حدود ۰/۵ درصد افزایش و میزان تولید محصولات که در مطالعه حاضر حداکثرسازی آن به عنوان هدف امنیت کمی تولید مواد غذایی (محصولات زراعی) مطرح بود، ۳/۸ درصد افزایش یافته است. همچنین مصرف کود شیمیایی نیز که حداقل سازی آن به عنوان هدف امنیت کیفی تولید محصولات زراعی در منطقه لحاظ شده بود به میزان ۱/۹ درصد نسبت به حالت فعلی منطقه کاهش یافته است. نتایج افزایش میزان تولید محصولات زراعی و کاهش میزان مصرف نهاده های شیمیایی، موید است که الگوی کشت پیشنهادی می تواند با بهبود امنیت کمی و کیفی تولید محصولات زراعی (غذا) در راستای دستیابی به حداقل یکی از شاخص های امنیت غذایی که تامین غذای بیشتر و سالم است نقش موثری را ایفا نماید. همچنین بر طبق نتایج، توسعه کشت سایر محصولات، گندم، سویا و کلزا به لحاظ نقش ویژه ی این محصولات در تامین غذای موردنیاز جامعه و کاهش مصرف نهاده ها در شهرستان بابل پیشنهاد می شود.

Keywords:

الگوی کشت , بهینه , امنیت کمی و کیفی تولید , بهینه سازی مصرف نهاده های شیمیایی