اثرات اقتصادی و زیست محیطی سیاستهای حمایتی دولت بر محصولات زراعی دشت رامجرد استان فارس

دولتها اغلب سیاست هایی برای حمایت و تاثیرگذاری بر تولیدات کشاورزی عمدتا برای تضمین امنیت غذایی و تقویت معیشت کشاورزان اجرا می کنند. یارانه ها و حمایت های قیمتی از جمله این سیاست ها هستند. تحقیق حاضر اثرات افزایش قیمت خرید تضمینی را تا سطح قیمت جهانی در قالب دو سناریو نرخ ارز بازار آزاد و ترجیحی بررسی می کند. همچنین اثرات حذف یارانه کودهای شیمیایی بر الگوی کشت، درآمد کشاورزان و مصرف نهاده ها با هدف تحلیل آثار درآمدی و زیست محیطی در دشت رامجرد بررسی شد. در این راستا از مدل برنامه ریزی ریاضی مثبت (PMP) برای داده های سال زراعی ۱۴۰۱-۱۴۰۰ استفاده شد. نتایج نشان دادند در سناریو اول سطح زیر کشت محصولات آب اندوز بویژه گندم افزایش و در مقابل سطح زیر کشت محصولات آب بر همچون برنج و گوجه فرنگی کاهش می یابد. در سناریوی دوم سطح زیر کشت محصولات آب اندوز مانند کلزا و جو کاهش می یابد. در سناریوی سوم سطح زیر کشت گندم کاهش یافته و این سناریو با ۱/۲ بیشترین کاهش مصرف آب را به همراه داشت. میانگین درآمد کشاورزان در دو سناریو اول افزایش می یابد؛ اما در سناریو سوم کاهش قابل توجهی در درآمد کشاورزان مشاهده می شود. مصرف انواع کود شیمیایی نیز تحت دو سناریوی اول افزایش می یابد اما در سناریوی سوم کاهشی در مصرف کود نیتراته مشاهده نمی شود. در مجموع نتایج نشان داد که افزایش قیمت محصولات ممکن است منجر به تغییرات در الگوهای کشت شود که بر مصرف آب و درآمد کشاورزان تاثیر می گذارد. از سوی دیگر، حذف یارانه کودهای شیمیایی به نظر می رسد تاثیر منفی بر درآمد کشاورزان داشته اما منجر به کاهش مصرف آب و سطح زیر کشت محصولات آب بر می گردد. نتایج این مطالعه می تواند به سیاست گذاران در مورد تاثیرات اقتصادی و زیست محیطی احتمالی سیاست های کشاورزی یاری رساند.

Keywords:

سیاست حمایت دولت , نرخ ارز , الگوی بهینه کشت , مصرف آب , برنامه ریزی ریاضی مثبت