بررسی آثار رفاهی افزایش قیمت واردات کشاورزی در ایران

در مطالعه حاضر به منظور بررسی آسیب پذیری مصرف کنندگان ایرانی مقادیر واردات شش گروه کالایی گروه غلات شامل برنج، گندم، ذرت و جو، گروه گوشت شامل گوشت گوسفند، گوشت گاو و گوشت مرغ، گروه روغن های خوراکی شامل روغن سویا، روغن آفتابگردان، روغن ذرت و کره، چای، پنیر و شکر استخراج شدند و برای محاسبه ی ضرایب قیمتی و درآمدی مواد غذایی و در نتیجه کشش های قیمتی و درآمدی (مخارج) مواد غذایی، سیستم تقاضای تقریبا ایده آل درجه دوم برآورد گردید. در مرحله بعد از معیار CV برای شبیه سازی آثار ۴ سناریو تعریف شده استفاده گردید و اثرات رفاهی سناریوهای چهارگانه در دوره ۲۰۰۰-۲۰۲۱ مورد بررسی قرار گرفت. در این پژوهش، سناریوهای چهارگانه بدین صورت تعریف شدند؛ (۱) تغییر قیمت جهانی مواد غذایی (۲) افزایش هزینه های تولید ناشی از افزایش قیمت نهاده های وارداتی در تولید گروه های کالایی مورد بررسی (۳) افزایش قیمت ناشی از حذف ارز ترجیحی و (۴) افزایش شاخص قیمت جهانی مواد غذایی پس از حمله روسیه به اوکراین. یافته های این تحقیق موید این مطلب است که بیشترین اثرات منفی رفاهی ناشی از نرخ ارز ترجیحی بوده است که به طور متوسط باعث افزایش حدود ۲۴ درصدی مخارج اولیه در مخارج خانوارها شده است. لذا با توجه اینکه آثار حذف ارز ترجیحی اکنون بهتر قابل اندازه گیری است، دولت در سیاست های اتخاذ شده بازنگری نموده و در صورت نیاز با بازتعریف سیاست های هدفمندتر و دقیق تر رفاه خانوارها را که در اثر حذف نرخ ارز ترجیحی کاهش یافته است، جبران نماید. در واقع سیاست های اقتصادی باید به ترتیبی طراحی شود که ترکیب بهینه ای از عدالت و کارایی تحقق یابد و آثار منفی رفاهی سناریوهای مورد بررسی با پرداخت های مستقیم یا یارانه ای برای گروه های کم درآمد، جبران شود.

Keywords:

سیستم تقاضای تقریبا ایده آل درجه دو , ارز ترجیحی , معیار جبرانی , رفاه خانوار