از پنجره شکسته تا خلاء شبانه ساختارگرایی در مواجهه با فروغ فرخزاد

مقاله حاضر با رویکرد نشانه شناسی ساختارگرایانه به تحلیل زبان و رمزگانهای شعر فروغ فرخزاد می پردازد. در این راستا، نظریات رولان بارت، فردینان دو سوسور، ژاک دریدا و دیگر متفکران نشانه شناسی ساختارگرا و پساساختارگرا مبنای کار قرار گرفته است. هدف این پژوهش، نشان دادن آن است که شعر فروغ نه فقط عرصه ای برای انتقال معنا بلکه میدانی برای بازی دال ها، گریز از تثبیت مدلول و خلق معناهای سیال است. در این مقاله ضمن بررسی رمزگان های فرهنگی، نمادین، دلالتی و هرمنوتیکی در اشعار فروغ، زبان شعر به مثابه ساختاری معناساز، چندلایه و مقاوم در برابر گفتمان های سلطه تحلیل شده است. نتیجه پژوهش حاکی از آن است که شعر فروغ با بهره گیری از فرم نحوی ویژه، واژگان نمادین و زبان زنانه، ساختار زبان رسمی و پدرسالارانه را به چالش می کشد. همچنین شعر او زمینه ای برای بازخوانی نقش زبان در قدرت حافظه و هویت فراهم می سازد. این تحلیل نشان می دهد که ساختارگرایی، همچنان افقی پربار برای فهم پیچیدگی های زبان شعر معاصر گشوده است.

Keywords:

نشانه شناسی ساختارگرا , رولان بارت , فروغ فرخزاد , رمزگان شعری , دال و مدلول