تحلیل روانشناختی عوامل موثر بر مشارکت خیرخواهانه شهروندان شیراز در توسعه فضاهای عمومی شهرداری شیراز

هدف پژوهش حاضر تحلیل روانشناختی عوامل موثر بر مشارکت خیرخواهانه شهروندان شیراز در توسعه فضاهای عمومی شهرداری بود. این مطالعه از نظر هدف کاربردی و از نظر روش گردآوری داده ها، توصیفی-پیمایشی از نوع همبستگی محسوب می شود. جامعه آماری را کلیه شهروندان ۱۸ سال به بالای ساکن شهر شیراز در سال ۱۴۰۳ تشکیل دادند که با استفاده از فرمول کوکران و به روش نمونه گیری خوشه ای چند مرحله ای تعداد ۴۱۲ نفر به عنوان نمونه انتخاب و با پرسشنامه محقق ساخته مورد بررسی قرار گرفتند. روایی ابزار با نظر متخصصان و تحلیل عاملی تاییدی و پایایی آن با آلفای کرونباخ (۰,۸۴) مورد تایید قرار گرفت. داده ها با استفاده از نرم افزارهای SPSS و AMOS و از طریق مدل سازی معادلات ساختاری (SEM) تحلیل شدند. یافته ها نشان داد که عوامل روان شناختی متعددی بر قصد و تمایل شهروندان به مشارکت اثرگذارند که از مهم ترین آنها می توان به احساس تعلق شهری و دلبستگی به محله، سطح اعتماد به شفافیت و کارایی شهرداری، هنجارهای ذهنی و فشار اجتماعی ادراک شده و درک از اثربخشی شخصی اشاره کرد. انگیزه های مذهبی و سنتی نیز همچنان حضور داشتند اما در کنار و در تعامل با انگیزه های نوینی مانند جست وجوی اعتبار اجتماعی و رضایت درونی عمل می کردند. مدل نهایی پژوهش حاکی از آن است که مشارکت خیرخواهانه در این حوزه، پدیده ای چندلایه و زمینه مند است که برای جلب آن نیازمند طراحی سیاست ها و کمپین های هوشمندانه ای هستیم که همزمان به ابعاد عاطفی، شناختی، هنجاری و انگیزشی شهروندان پاسخ گوید. این پژوهش بر ضرورت حرکت به سمت مدیریت شهری انسان محور که قادر به تبدیل شهروند مصرف کننده به شهروند هم آفرین است، تاکید می نماید.

Keywords:

مشارکت خیرخواهانه , روانشناسی شهری , فضاهای عمومی , توسعه شهری