تفسیر و مفسران قرآن در عصر صحابه

شناخت منابع و روش های تفسیری مفسران اولیه صحابه از ارکان اساسی در فهم عمیق قرآن کریم است و این پژوهش به بررسی جایگاه و متدولوژی تفسیری چهار شخصیت محوری یعنی امیرالمومنین (ع)، عبدالله بن عباس، عبدالله بن مسعود و ابی بن کعب می پردازد؛ چرا که درک تفاوت ها و اشتراکات روشی این بزرگان، مبنای محکمی برای استناد و پرهیز از تفسیر به رای در نسل های بعدی فراهم می آورد. روش ابن عباس چند وجهی و مبتنی بر لغت، عرب، شعر، اسباب النزول و تفسیر قرآن به قرآن بود، در حالی که ابن مسعود به عنوان حافظ قرآن مورد وثوق پیامبر (ص)، مفسری بود که ارادتش به علی (ع) مشهود است؛ و در نهایت، ابی بن کعب، که لقب «سید القراء» داشت به عنوان کاتب وحی و مرجع اصلی فضائل سوره ها نقشی محوری پس از پیامبر (ص) ایفا کرد و نتایج نشان می دهد که دانش تفسیری صحابه ریشه در تعلیم مستقیم نبوی، تسلط بر زبان عربی و پیروی از سنت داشته است.

Keywords:

صحابه , تفسیر , مفسران , اسباب النزول , ابن عباس