جایگاه گردشگری عشایری و روستایی در اسناد و منشورهای جهانی یونسکو (عشایر ایران)

کشور پهناور ایران به دلیل موقعیت جغرافیایی خاص و تنوع اقلیمی یکی از مهمترین سرزمین های کوچ نشینی در جهان محسوب می شود. این خطه بسیاری از هویت های اقوام مختلف را در گستره خود جای داده و با وجود تنوع و کثرت فراوان گونه ای از وحدت را به نمایش گذاشته است. امروزه گردشگری عشایری و روستایی از نوع گردشگری تجربه گرا با هدف تجربه زیستی طبیعی و فاصله گیری از صنعت و ماشینیزم در میان نسل جوان گسترش یافته است. با این حال نیاز به ارتقا، توسعه و حفاظت از این میراث کهن بیش از پیش احساس می شود. این جستار درصدد است با بازخوانی ایلات کهن ایران جایگاه گردشگری عشایری و روستایی را در منشورهای جهانی واکاوی نموده و در راستای ثبت میراث ماندگار عشایر کوچ نشین ایرانی که جزو هر سه دسته بندی، اثر، بنا و سایت محسوب می گردد گامی درخور پیموده باشد. این پژوهش در مسیر رسیدن به پاسخ این پرسش که آیا ثبت جهانی سبک زندگی کوچ نشینی عشایر ایران در راستای حفاظت از آن می تواند موثر باشد یا خیر؟ به روش تحلیلی توصیفی از طریق مطالعات پیمایشی و کتابخانه ای به موضوع گردشگری عشایری و روستایی پرداخته است. نتایج پژوهش نشان می دهد با توجه به اینکه تغییرات اقلیمی، توسعه شهری و جهانی شدن همگی تهدیدات عمده ای برای این پدیده به شمار می روند، ضرورت ثبت گردشگری روستایی و عشایری ایران به عنوان بخش مهمی از میراث فرهنگی این خطه از اهمیت روزافزون برخوردار بوده و بایستی به عنوان راهی موثر برای حفاظت از معماری عشایری و پیشگیری از تهدیدات نابودی و یا کمرنگ شدن آن در آینده عمل نماید.

Keywords:

ایلات کهن , ایران , گردشگری عشایری , اسناد و منشورهای جهانی , ثبت میراث معماری عشایری