طراحی الگوی گردشگری احیاگر در کندوان گذر از تجربه گرایی به سوی درمان روان زیست محور

تحولات اخیر در گردشگری روستایی به ویژه در بافت های منحصر به فردی همچون کندوان عمدتا مبتنی بر الگوهای تجربه محور تقلیل یافته، مصرف گرایی فرهنگی و کالایی سازی زیست جهان بومی بوده است؛ الگویی که گرچه به خلق ارزش اقتصادی کوتاه مدت منجر شده در بلندمدت به تضعیف سرمایه های فرهنگی، تخریب نظام های بوم زیستی و فروکاست هویت مکانی به عنصری تجاری شده انجامیده است. در واکنش به این روند گردشگری احیاگر به عنوان چارچوبی مفهومی نوین در توسعه پایدار گردشگری با تمرکز بر بازسازی همزمان محیط زیست طبیعی و روانی، بازتعریف تعامل انسان-محیط، و احیای زیرساخت های اجتماعی و فرهنگی مورد توجه قرار گرفته است. پژوهش حاضر با هدف طراحی الگوی مفهومی گردشگری احیاگر متناسب با ظرفیت های بوم مکانی کندوان از رویکرد تحلیل محتوای استقرایی بهره گرفته است. داده های پژوهش از طریق مرور نظام مند متون نظری و مطالعات میدانی منتخب گردآوری و با استفاده از نرم افزار MAXQDA تحلیل و کدگذاری شدند. یافته ها حاکی از شناسایی سه مولفه بنیادین (۱) درمان روان زیست محور، (۲) تجربه زیستی آگاهانه در بستر طبیعت بومی و (۳) بازآفرینی احیاگرانه فضا و کنش متقابل اجتماعی آرامش بخش در الگوی پیشنهادی است. الگوی نهایی گذار از الگوهای گردشگری تقلیل گرا به سمت مدلی توان افزا، انسان محور و همساز با محیط زیست را تسهیل می کند. این مدل ضمن تقویت سلامت روان گردشگران، انسجام اجتماعی و پایداری فرهنگی، قابلیت بومی سازی در سایر زیست بوم های آسیب پذیر ایران را نیز دارد و می تواند به عنوان الگویی راهبردی در سیاست گذاری های کلان گردشگری احیاگر و سلامت محور مورد استفاده قرار گیرد.

Keywords:

بازآفرینی , فرهنگی , طبیعت درمانی , سلامت روان در فضاهای طبیعی , تجربه گرایی در گردشگری