ارزیابی تغییرات پوشش گیاهی سکونتگاه های انسانی با استفاده از علم سنجش از دور، مطالعه موردی: شهرستان طارم

این پژوهش با هدف بررسی تغییرات پوشش گیاهی در سکونتگاه های انسانی شهرستان طارم طی سال های ۲۰۰۰ تا ۲۰۲۴ و با بهره گیری از داده های ماهواره ای و شاخص های طیفی NDVI، SAVI و OSAVI انجام شد. تصاویر ماهواره ای لندست سال های ۲۰۰۰، ۲۰۱۰ و ۲۰۲۴ پردازش گردید و بر اساس باندهای قرمز و نزدیک به مادون قرمز، شاخص های مذکور محاسبه شدند. نتایج نشان داد مساحت اراضی دارای پوشش گیاهی بر اساس شاخص NDVI از ۹۲/۲۳ کیلومتر مربع در سال ۲۰۰۰ به ۶۲/۱۶ کیلومتر مربع در سال ۲۰۱۰ و ۰۶/۱۵ کیلومتر مربع در سال ۲۰۲۴ کاهش یافته است. شاخص SAVI نیز روندی مشابه را نشان داد، به طوری که مقدار آن از ۳۶/۲۲ کیلومتر مربع در سال ۲۰۰۰ به ۹۷/۱۵ کیلومتر مربع در سال ۲۰۱۰ و سپس ۰۲/۱۴ کیلومتر مربع در سال ۲۰۲۴ رسید. شاخص OSAVI کاهش شدیدتری را بیان کرد؛ به گونه ای که مساحت پوشش گیاهی از ۷۱/۱۸ کیلومتر مربع در سال ۲۰۰۰ به ۲۵/۱۳ کیلومتر مربع در سال ۲۰۱۰ و در نهایت ۹۶/۹ کیلومتر مربع در سال ۲۰۲۴ کاهش یافت. یافته ها بیانگر افت مداوم پوشش گیاهی در طارم است که ناشی از ترکیب فشارهای انسانی مانند گسترش کشاورزی و تغییر کاربری اراضی با عوامل طبیعی نظیر کاهش بارندگی و خشکسالی های متوالی می باشد. در این میان، شاخص های SAVI و OSAVI توانستند تصویر دقیق تری از کاهش پوشش گیاهی نسبت به NDVI ارائه دهند. در مجموع، نتایج این مطالعه اهمیت استفاده از فناوری سنجش از دور و شاخص های پوشش گیاهی را در پایش مستمر تغییرات محیطی و لزوم مدیریت پایدار منابع طبیعی در شهرستان طارم نشان می دهد.

Keywords:

پوشش گیاهی , سنجش از دور , شاخص NDVI , شاخص SAVI , شاخص OSAVI , شهرستان طارم , تغییرات کاربری اراضی