سنجش ظرفیت تحمل روستاهای با پتانسیل گردشگری در حاشیه مناطق کلان شهری (مورد مطالعه: روستای قلات، شهرستان شیراز)

در دهه های اخیر، با رشد فزاینده گردشگری و تاکید بر توسعه پایدار، موضوع ارزیابی ظرفیت تحمل محیطی به عنوان یکی از ارکان اساسی مدیریت پایدار گردشگری به ویژه در مقاصد روستایی مورد توجه قرار گرفته است. در این میان، روستاهای پیرامونی کلان شهرها به دلیل نزدیکی به مراکز جمعیتی و افزایش تقاضای گردشگری، بیش از سایر مناطق با چالش های زیست محیطی، اجتماعی و اقتصادی ناشی از فراتر رفتن از ظرفیت تحمل مواجه هستند. پژوهش حاضر با هدف ارزیابی ظرفیت تحمل اجتماعی گردشگری در روستای قلات، یکی از مقاصد گردشگری مهم و پررفت وآمد پیرامون کلان شهر شیراز، انجام شده است. در این راستا، از روش توصیفی-تحلیلی با بهره گیری از داده های جمعیت شناختی، تحلیل مکانی با استفاده از سیستم اطلاعات جغرافیایی (GIS) و نرم افزار SPSS برای تحلیل آماری نرخ رشد جمعیت و خانوار بهره گرفته شده است. نتایج تحقیق نشان می دهد که توسعه نامتوازن گردشگری در این روستا بدون در نظر گرفتن ظرفیت تحمل اجتماعی ساکنان، منجر به بروز نارضایتی در میان جامعه میزبان و ایجاد چالش هایی در ابعاد کالبدی، فرهنگی و زیست محیطی شده است. یافته ها بر لزوم بازنگری در سیاست های برنامه ریزی گردشگری و استفاده از مدل های ارزیابی ظرفیت تحمل برای دستیابی به توسعه پایدار گردشگری در مقاصد روستایی تاکید دارند. همچنین، تاکید بر نظریه هایی نظیر ردپای اکولوژیکی و ظرفیت حمل محیطی به عنوان ابزارهای موثر در جهت سنجش اثرات فعالیت های گردشگری بر محیط زیست و جامعه میزبان، از دیگر رویکردهای کلیدی پژوهش حاضر به شمار می رود.

Keywords:

گردشگری روستایی , توسعه پایدار , ظرفیت تحمل اجتماعی , ردپای اکولوژیکی , روستای قلات , GIS , شیراز