واکاوی پیامدهای ناامنی آبی بر سطح شهرها (مورد پژوهی: شهر مشهد)

امروزه تامین امنیت آبی به عنوان یک چالش ضروری شناخته شده است طوری که عدم توجه کافی به آن منجر به تهدید زندگی، رفاه و معیشت میلیاردها نفر می شود. پدیده ناامنی آبی همانند دیگر کشورها در ایران نیز رو به گسترش است. طوری که بر اساس شاخص موسسه بین المللی مدیریت آب، ایران در وضعیت بحران شدید آبی قرار دارد و با نرخ بهره برداری کنونی ۱۲ استان از ۳۱ استان ایران طی ۵۰ سال آینده سفره های آب زیرزمینی خود را به طور کامل خالی خواهند کرد که استان خراسان رضوی و شهر مشهد نیز مجزا از این مسئله نیست. از این منظر، تداوم ناامنی آبی در سطح شهر مشهد این شهر را با مسائل و مشکلات عدیده ای می تواند روبرو نماید. به همین منظور در این پژوهش به واکاوی پیامدهای ناامنی آبی بر سطح شهر مشهد اقدام شده است. بدین ترتیب، این پژوهش با ماهیت توصیفی-تحلیلی و پرسشگری از ۴۰ نفر از متخصصان و نخبگان در بستر روش نمونه گیری گلوله برفی، به تبیین پیامدهای ناامنی آبی بر سطح شهر مشهد متناسب با زمینه های اجتماعی، اقتصادی، محیطی و نهادی این شهر اقدام نموده است. نتایج بیانگر است که مهاجرت اجتماعی شهروندان، تعارضات و درگیری های اجتماعی بین شهروندان، افزایش فقر شهری، کاهش رفاه و بهروزی شهروندان، کاهش استانداردهای زندگی شهروندان، محدود نمودن توسعه اقتصادی شهر، تهدید معیشت شهروندان، کاهش تولید محصولات کشاورزی و زراعی برای شهر، تهدید سلامت شهروندان، تهدید امنیت غذایی شهروندان، کاهش آب سالم و بهداشتی برای شهروندان، افزایش رخدادهای طبیعی همچون سیل، فرونشست زمین، خشکسالی در سطح شهر، تهدید سفره های آب زیرزمینی شهر، از بین بردن تنوع زیستی شهر، ایجاد تنش های سیاسی-اجتماعی، ناکارآمد ساختن کارایی و اثربخشی اقدامات نهادهای متولی شهر، بی اعتمادسازی شهروندان نسبت به نهادهای متولی شهر و غیره از جمله پیامدهای تداوم ناامنی آبی بر سطح شهر مشهد می توانند باشند.

Keywords:

تنش آبی , بحران آب , تغییرات اقلیمی , ناامنی آبی , شهر مشهد