نقش بار شناختی در کیفیت تصمیم گیری فرماندهان آتش نشانی از نظریه سیستمهای ذهنی تا مدل تصمیم گیری طبیعی

تصمیم گیری در عملیاتهای آتش نشانی یکی از پیچیده ترین انواع قضاوت انسانی است؛ زیرا فرماندهان حادثه باید در زمانی بسیار محدود، تحت فشار روانی و فیزیکی شدید، تصمیم هایی اتخاذ کنند که پیامدهای امنیتی و انسانی گسترده ای دارد. پژوهش حاضر با اتکا بر رهیافت های روانشناسی شناختی به تحلیل نحوه تصمیم گیری فرماندهان آتش نشانی در شرایط پرتنش پرداخته و به طور خاص نقش بار شناختی و ظرفیت محدود حافظه کاری را در کیفیت این تصمیم ها بررسی می کند. با مرور نظریه های برجسته از جمله نظریه سیستم های ذهنی دوگانه کانمن، مدل تصمیم گیری طبیعی کلاین و نظریه بار شناختی سوئلر و همکاران مطالعه نشان می دهد که فرماندهان حریق اغلب میان دو الگوی اصلی تصمیم گیری در نوسان اند: ۱. الگوی عقلانی - تحلیلی و ۲. الگوی شهودی واکنشی. یافته های نظری بیانگر آن است که با افزایش بار شناختی فعال سازی سیستم شهودی و تصمیم گیری انعکاسی تقویت می شود، اما همزمان خطر سوگیری های ادراکی و خطاهای تصمیم نیز افزایش می یابد. هنگامی که اطلاعات بیش از ظرفیت پردازش ذهنی فرمانده باشد، بروز واکنش های هیجانی، انتخاب های سریع و گرایش به تصمیم های رضایت بخش نه لزوما بهینه محتمل تر می شود. در نتیجه پژوهش بر ضرورت آموزش های شناختی و طراحی سامانه های اطلاعاتی متناسب با ظرفیت ذهنی فرماندهان خط مقدم تاکید می کند تا از بروز اضافه بار ذهنی و افت کیفیت تصمیم گیری جلوگیری شود.

Keywords:

تصمیم گیری شهودی , بار شناختی , حافظه کاری , واکنش اضطراری , فرماندهی آتش نشانی , سیستم ۱ و ۲ ذهن