بررسی اثر سمیت تماسی اسانس سرو نقره ای Abien alba بر میزان مرگ و میر شپشک آردآلود بنفشه آفریقایی (Pseudococcus spp) در شرایط آزمایشگاهی

با توجه به خسارات اقتصادی و زیبایی شناختی ناشی از آفت شپشک آردآلود (Pseudococcus spp) بر گیاهان زینتی نظیر بنفشه آفریقایی و افزایش نگرانی ها از مصرف بی رویه آفت کش های شیمیایی در محیط های بسته، این پژوهش با هدف ارزیابی کارایی حشره کشی اسانس سرو نقره ای (Abies alba Mill) بر میزان مرگ و میر حشرات کامل ماده این آفت در شرایط کنترل شده آزمایشگاهی انجام شد. اسانس سرو نقره ای از برگ های جمع آوری شده درختان سرو بوستان بهاران منطقه هفده تهران و در آزمایشگاه مرکز تحقیق آموزش و مشاوره فضای سبز شهرداری منطقه هفده توسط دستگاه کلونجر تهیه شد. این تحقیق از نوع غوطه ورسازی برگ (Leaf-dip) بر روی حشرات کامل ماده شپشک آردآلود ارزیابی گردید. آزمایش ها در شرایط استاندارد آزمایشگاهی (دمای ۲۵ {C، رطوبت نسبی ۶۵% و ۲ دوره نوری ۱۶ ساعت روشنایی در مقابل ۸ ساعت تاریکی) و با چهار تکرار برای هر تیمار انجام شد. داده های مرگ و میر پس از ۴۸ ساعت ثبت و با استفاده از فرمول ابوت تصحیح گردید. برای محاسبه شاخص های سمیت، از جمله غلظت کشنده ۵۰ و ۹۰ درصد (LC۵۰ و LC۹۰)، از تحلیل پروبیت در نرم افزار SPSS استفاده شد. نتایج نشان داد که اسانس سرو نقره ای دارای اثر سمیت تماسی معنی داری بر شپشک آردآلود است و میزان مرگ و میر آفت با افزایش غلظت اسانس، به صورت وابسته به دز افزایش می یابد. بر اساس تحلیل کروماتوگرافی گازی طیف سنجی جرمی (GC-MS)، ترکیبات اصلی اسانس شامل بتا-پینن (۳۰.۲%)، آلفا-پینن (۲۲.۵%)، کامفن (۱۶.۸%) و لیمونن (۱۱.۵%) بودند. مقدار LC۵۰ اسانس پس از ۴۸ ساعت مواجهه ppm ۲۴۵.۸ و مقدار LC۹۰ آن ppm ۷۵۰.۳ برآورد گردید. یافته های این پژوهش بیانگر پتانسیل بالای اسانس سرو نقره ای به عنوان یک ترکیب گیاه پایه موثر در کنترل شپشک آردآلود بنفشه آفریقایی است. این اسانس می تواند به عنوان یک جایگزین ایمن و زیست تخریب پذیر برای آفت کش های شیمیایی در برنامه های مدیریت تلفیقی آفات (IPM) گیاهان زینتی، به ویژه در محیط های خانگی و گلخانه ای مورد توجه قرار گیرد.

Keywords:

سرو نقره ای , Abies alba , شپشک آرد آلود , Pseudococcus spp , بنفشه آفریقایی , اسانس گیاهی , سمیت تماسی , آفت کش گیاه پایه