گذار از مقصد به تجربه نقش صنایع خلاق در گردشگری فرهنگی

تحولات اخیر در ادبیات گردشگری نشان دهنده گذار مفهومی از نگاه مقصد محور به رویکرد تجربه محور در گردشگری فرهنگی است؛ گذاری که در آن ارزش گردشگری نه صرفا در جاذبه های فیزیکی، بلکه در فرایندهای معنا سازی، مشارکت و تجربه زیسته گردشگر شکل می گیرد. با وجود گسترش این رویکرد، نقش صنایع خلاق به عنوان سازوکارهای مولد تجربه و میانجی این تحول، پارادایمی هنوز به صورت منسجم و تحلیلی در پژوهش های گردشگری فرهنگی مورد توجه قرار نگرفته است. مسئله اصلی این مقاله آن است که چگونه صنایع خلاق می توانند گذار گردشگری فرهنگی از «مقصد» به «تجربه» را ممکن سازند و چه کارکردی در شکل دهی تجربه معنادار گردشگر ایفا می کنند. هدف پژوهش حاضر، تبیین نقش صنایع خلاق در بازتعریف گردشگری فرهنگی بر مبنای اقتصاد تجربه و رویکردهای نوین مطالعات فرهنگی است. این پژوهش از نوع مطالعات مفهومی تحلیلی بوده و بر پایه مرور انتقادی و تحلیلی ادبیات میان رشته ای در حوزه گردشگری فرهنگی، اقتصاد تجربه و صنایع خلاق انجام شده است. در این راستا، مفاهیم کلیدی مرتبط با تجربه گردشگر، مشارکت فرهنگی و تولید معنا مورد واکاوی قرار گرفته و نقش صنایع خلاق در طراحی، تسهیل و تعمیق تجربه گردشگری تحلیل شده است. یافته های نظری تحقیق نشان می دهد که صنایع خلاق از طریق سازوکارهایی نظیر روایت پردازی فرهنگی، طراحی فضاهای تجربه محور، تولید نمادها و تقویت تعامل میان گردشگر و بستر فرهنگی نقش واسطه ای موثری در تبدیل فضاهای گردشگری به تجربه های معنادار ایفا می کنند. بر این اساس صنایع خلاق نه به عنوان عناصر جانبی بلکه به مثابه موتور اصلی تجربه آفرینی و ارزش افزایی در گردشگری فرهنگی قابل بازتعریف هستند. نتایج این پژوهش با ارائه چارچوبی مفهومی به غنای مباحث نظری گردشگری فرهنگی کمک کرده و می تواند مبنایی برای بازنگری در سیاست گذاری و برنامه ریزی گردشگری مبتنی بر تجربه و خلاقیت فراهم آورد.

Keywords:

صنایع خلاق , گردشگری فرهگنی , اقتصاد تجربه , تجربه گردشگر , معنا سازی فرهنگی