شمشیر دولبه رتبه بندی عملکرد آثار آن بر صداقت مدیریتی و ایجاد کسری بودجه

این مرور روایی به بررسی اثرات متضاد سیستم های رتبه بندی بر صداقت مدیران و ایجاد کسری بودجه ای می پردازد. هر چند رتبه بندی روشی فراگیر برای انگیزش کارکنان، تخصیص منابع و نهادینه سازی شایسته سالاری به شمار می رود شواهد موجود نشان می دهد که همین رتبه بندی می تواند عدم صداقت و بودجه ریزی تدافعی را نیز تحریک کند. این مرور با تکیه بر نظریه، نمایندگی، اقتصاد رفتاری و پیشرفت های اخیر نظیر تهدید هویت، رفتار متقابل و عدالت سازمانی، نشان می دهد که شیوه های رتبه بندی چگونه از طریق فرآیندهای روانی و اجتماعی پیچیده ای نظیر اضطراب، موقعیت، نگرانی های عدالت و مدیریت تصویر رفتار مدیران را شکل می دهند. تکامل ایده ها از نظریه نمایندگی کلاسیک تا پژوهش های معاصر حاکی از آن است که سیستم های رتبه بندی اجباری و پاداش های مبتنی بر رقابت به طور سیستماتیک کسری را افزایش می دهند به ویژه هنگامی که رتبه بندی علنی شود یا تکرار گردد. روندهای جدید مانند رتبه بندی الگوریتمی یا مبتنی بر هوش مصنوعی شفافیت و پاسخگویی را بیش از پیش کاهش داده و خطرهای اخلاقی و چالش های حاکمیتی را تشدید می کنند. نمونه های عملی رتبه بندی در نهادهای شرکتی، دولتی، دانشگاهی و سیستم سلامت هم اثرات انگیزشی مثبت و هم عوارض جانبی ناخواسته یا عمدی نظیر پنهان کاری، گزارش دهی گزینشی یا جابه جایی ریسک را آشکار می سازد. این ارزیابی های انتقادی تاکید کنند که روش های رتبه بندی فاقد آثار عام و جهان شمول بر صداقت یا کارایی بوده و تابع تعدیل گرهای اقتضایی نظیر فرهنگ سازمانی، لحن رهبری و نوع سیستم هستند. این مرور در پایان نتیجه می گیرد که روش های رتبه بندی همچنان شمشیری دولبه اند، ابزاری برای ارتقای شفافیت و تلاش و هم زمان ابزاری برای تضعیف صداقت و کارایی؛ بنابراین نیازمند ارزیابی متعادل و اخلاق محور هستند.

Keywords:

نظریه نمایندگی , کسری بودجه , صداقت مدیریتی , رتبه بندی عملکرد , مشوق های مبتنی بر رقابت