اثربخشی تسهیلات اشتغالزایی طی دو دهه گذشته، آسیب ها و پیشنهادها

بررسی اثربخشی تسهیلات اشتغال زایی طی دو دهه گذشته نشان می دهد که این ابزار به عنوان یکی از محورهای اصلی سیاست های کاهش بیکاری در ایران عمل کرده است. تزریق منابع مالی به شکل وام های کم بهره به کارآفرینان در بنگاه های خرد و کوچک، بدون شک در ایجاد فرصت های شغلی جدید، به ویژه بخش های غیردولتی، موثر بوده و در دوره های رکودی به عنوان محرک اقتصادی عمل کرده است. با این وجود، این سیاست به تنهایی نتوانسته بر مشکل ساختاری بیکاری، به ویژه در میان جوانان و فارغ التحصیلان، غلبه کند. اغلب دستاورد اصلی محدود به ایجاد مشاغل موقت، ناپایدار و غیررسمی بوده است. عمده آسیب های این نظام شامل ضعف در هدف گذاری، توزیع نامتوازن منابع، عدم همراهی تسهیلات با خدمات پشتیبانی ضروری (مانند آموزش های فنی، مشاوره مدیریت و بازاریابی)، ناکافی بودن مبلغ وام ها و حجم بالای وام های معوق کسب و کار است. این چالش ها در تمامی نهادهای اعطا کننده، از جمله کمیته امداد، بهزیستی، صندوق های کارآفرینی امید و طرح بنگاه های زودبازده، در اشکال مختلف مشهود است. برای تحول در این حوزه، تغییر پارادایم از صرف "وام" به "حمایت همه جانبه از کسب و کار" ضروری است. پیشنهادهای کلیدی شامل تدوین سند اشتغال زایی منطقه ای، تلفیق تسهیلات با بسته های جامع حمایتی (آموزش، بازارسازی، مشاوره)، تقویت نظام ارزیابی مستمر، بازنگری در مکانیسم های ضمانت و بازپرداخت، افزایش مشارکت بخش خصوصی، شفاف سازی فرآیندها و در نهایت، محیط کلان اقتصادی و ثبات سیاست ها پیش شرطی اجتناب ناپذیر برای اثربخشی هرگونه مداخله حمایتی و هدایت منابع به ایجاد اشتغال پایدار و مولد به شمار می رود.

Keywords:

تسهیلات اشتغال زایی , اعطای وام , کسب و کار