نقش آموزش شیمی در ارتقای سواد زیست محیطی مروری بر مطالعات موردی در کشورهای هلند و فنلاند در قیاس با ایران با محوریت ارزیابی چرخه عمر و توسعه پایدار

در دهه های اخیر آموزش شیمی با هدف پرورش شهروندان آگاه و مسئول نسبت به محیط زیست، به سوی تلفیق اصول شیمی سبز و تفکر سیستمی حرکت کرده است. یکی از رویکردهای کلیدی در این مسیر، به کارگیری ارزیابی چرخه عمر به عنوان ابزار یادگیری برای درک ارتباط میان علم، جامعه و پایداری است. این پژوهش مروری با هدف بررسی روش ها و نتایج اجرای آموزش مبتنی بر ارزیابی چرخه عمر در سطح دبیرستان انجام شده است. بدین منظور، مطالعات انجام شده در کشورهای فنلاند و هلند که به آموزش عملی ارزیابی چرخه عمر در کلاس های شیمی پرداخته اند، تحلیل و مقایسه گردیدند. یافته ها نشان می دهد که به کارگیری فعالیت های مبتنی بر چرخه عمر موجب ارتقای تفکر تحلیلی، شیمی سبز، درک عمیق تر مفاهیم زیست محیطی و افزایش احساس مسئولیت دانش آموزان در قبال اثرات شیمی بر جامعه شده است. در ایران هرچند مفاهیم ارزیابی چرخه عمر برای نخستین بار در کتاب شیمی پایه یازدهم معرفی شده است، اما هنوز پژوهش های میدانی و برنامه ریزی آموزشی کافی در این زمینه وجود ندارد. این مقاله با تبیین تجارب موفق جهانی پیشنهادهایی برای ادغام موثر ارزیابی چرخه عمر در آموزش شیمی مدارس ایران ارائه می دهد تا گامی در جهت تربیت نسل آینده نگر و آگاه نسبت به پیامدهای زیست محیطی علم شیمی باشد.

Keywords:

ارزیابی چرخه عمر , آموزش شیمی , توسعه پایدار