آموزش مفاهیم نانوشیمی به روش تقلید از محیط زیست

آموزش نانوشیمی به عنوان شاخه ای نوظهور از علم شیمی نیازمند درک عمیق از ساختار مواد در مقیاس نانومتری دائمی نانوشیمی است اما انتزاعی بودن پدیده های نانومقیاس آموزش آن را دشوار می سازد. یکی از راهکارهای نوین در رفع این چالش بهره گیری از الگوهای طبیعت و تقلید از سامانه های زیستی است؛ رویکردی که می تواند مفاهیم پیچیده ی نانویی را به تجربه ای ملموس و الهام بخش تبدیل کند. پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش تقلید از محیط زیست در بهبود آموزش نانوشیمی انجام شده است. مرور مطالعات داخلی و خارجی نشان می دهد که به کارگیری ساختارهای طبیعی همچون آب گریزی برگ، نیلوفر رنگ ساختاری بال پروانه و مقاومت صدف ها در طراحی فعالیت های آموزشی، موجب افزایش درک مفهومی، تقویت مهارت مشاهده و رشد خلاقیت علمی می شود. در بخش میدانی، پژوهش مطالعه ای موردی در سه کلاس و مجموعا ۷۱ نفر اجرا شد. گروه نخست با اجرای آزمایش مفهومی اثر نیلوفر آبی، گروه دوم با مشاهده ی سنتز نانوذرات مغناطیسی و گروه سوم با ترکیب دو روش آموزش دیدند. نتایج نشان داد میانگین پیشرفت مفهومی در گروه های الهام گرفته از طبیعت ۱.۸ تا ۲.۳ واحد بیش از گروه مشاهده ای بود و بیش از ۸۰٪ دانش آموزان احساس کردند این روش ارتباطی نزدیک تر میان مفاهیم نانو و پدیده های طبیعی برقرار می کند. بر این اساس، بازنگری در برنامه های درسی شیمی و طراحی بسته های آموزشی طبیعت محور توصیه می شود.

Keywords:

آموزش نانوشیمی , تقلید از طبیعت , اثر نیلوفر آبی , یادگیری فعال , خلاقیت علمی