نقش فناوری های نوین در آموزش شیمی سبز و پیوند آن با سبک یادگیری نسل Z

در دهه های اخیر، بحران های زیست محیطی، مصرف بی رویه منابع و گسترش آلاینده ها سبب شده است که مفهوم شیمی سبز به عنوان یکی از ارکان توسعه پایدار در علوم شیمی مطرح شود. آموزش شیمی سبز، نه تنها بر آموزش واکنش ها و فرآیندهای کم خطر و سازگار با محیط زیست تاکید دارد، بلکه می کوشد نگرشی اخلاقی و زیست محیطی در دانش آموزان و دانشجویان ایجاد کند. از سوی دیگر ورود نسل Z (متولدین حدود سال های ۱۹۹۵ تا ۲۰۱۰) با ویژگی های شناختی و دیجیتال خاص خود چالش های تازه ای برای آموزش شیمی به وجود آورده است. این نسل با دیجیتال رشد کرده و یادگیری آنها بر پایه تعامل، تصویر، سرعت و دسترسی آزاد به داده ها شکل گرفته است. در این میان، تلفیق شیمی سبز با فناوری های نوین مانند هوش مصنوعی (AI)، واقعیت افزوده (AR)، واقعیت مجازی (VR) و یادگیری ترکیبی (Blended Learning)، فرصت تازه ای برای تحول در نظام آموزشی فراهم کرده است. این مقاله مروری با بررسی منابع فارسی و انگلیسی اخیر (۲۰۱۵-۲۰۲۵) به تحلیل نقش فناوری های نو در آموزش شیمی سبز و بررسی چگونگی انطباق آن با سبک یادگیری نسل Z می پردازد. نتایج پژوهش های اخیر نشان می دهد که بهره گیری از فناوری های نوین می تواند موجب ارتقای تفکر انتقادی، افزایش انگیزش در یادگیری و تقویت رفتارهای زیست محیطی پایدار در میان دانش آموزان شود. در پایان پیشنهادهایی برای بومی سازی آموزش شیمی سبز در نظام آموزشی ایران ارائه می شود.

Keywords:

شیمی سبز , آموزش نوین , نسل Z , هوش مصنوعی , واقعیت افزوده , آموزش ترکیبی