حکمرانی داده و هوش مصنوعی در اقتصاد دیجیتال چالش ها چارچوب ها و الزامات اخلاقی

در دهه های اخیر ظهور فناوری های دیجیتال بنیان های سنتی اقتصاد را دگرگون ساخته و به پیدایش «اقتصاد دیجیتال» منجر شده است. این اقتصاد نوین بر پایه داده ها، اتصال پذیری و نوآوری بنا شده و به سرعت در حال رشد است. در این بستر، هوش مصنوعی (AI) نقشی محوری در خلق ارزش، افزایش بهره وری و تحول مدل های کسب و کار ایفا می کند. با این حال، رشد فزاینده استفاده از داده ها و هوش مصنوعی ضرورت حکمرانی موثر داده ها را بیش از پیش نمایان می سازد. این مقاله با هدف تحلیل چالش های حکمرانی داده و هوش مصنوعی در اقتصاد دیجیتال و بررسی چارچوب ها و الزامات مرتبط، تصویری جامع از این حوزه ارائه می دهد. روش تحقیق مبتنی بر تحلیل اسنادی و مرور جامع ادبیات شامل گزارش های سازمان های بین المللی و مقالات علمی معتبر است. یافته ها نشان می دهند که چالش های کلیدی شامل حفاظت از حریم خصوصی، امنیت و کیفیت داده ها، تبعیض الگوریتمی، شفافیت، پایین بودن مسئولیت پذیری، مبهم بودن تمرکزگرایی داده و تعارضات نظارتی هستند. برای مواجهه با این چالش ها چارچوب های متنوعی در سطوح جهانی و ملی توسعه یافته اند که بر اصولی چون عدالت، شفافیت، پاسخگویی و کرامت انسانی تاکید دارند. گنجاندن الزامات اخلاقی از مرحله طراحی تا استقرار سیستم ها و استفاده از مکانیزم های نظارتی مانند ممیزی های اخلاقی و ارزیابی تاثیرات برای تضمین انطباق حیاتی است. این مقاله با بررسی نمونه های واقعی، تاثیرات حکمرانی داده و هوش مصنوعی را بر رشد اقتصادی، نوآوری، بازار کار و عدالت اجتماعی تحلیل می کند. نگاهی به آینده پژوهی، روندهای آتی و سناریوهای محتمل این حوزه نیز ارائه شده است. کاربرد این مقاله برای سیاست گذاران، سازمان ها و توسعه دهندگان فناوری در جهت پی ریزی یک اقتصاد دیجیتال پایدار، اخلاق محور و فراگیر حائز اهمیت است.

Keywords:

اقتصاد دیجیتال , چارچوب های نظارتی , چالش های اخلاقی , حکمرانی داده , هوش مصنوعی