حکمرانی خوب شهری و مدیریت یکپارچه برای تحقق حقوق شهروندی و توسعه پایدار

مقاله حاضر با رویکردی نظری-کاربردی به تبیین مفهوم حکمرانی خوب شهری به عنوان پارادایمی نوین در اداره امور شهرها می پردازد که در آن دستیابی به رفاه عمومی و تحقق حقوق شهروندی برای همه اقشار جامعه (صرف نظر از ثروت، جنسیت یا موقعیت اجتماعی) در کانون توجه قرار دارد. حکمرانی خوب شهری، فراتر از مفهوم سنتی «حکومت» یا «مدیریت شهری»، بر مشارکت فعال و هم اندیشی سه بخش دولتی، خصوصی و جامعه مدنی تاکید دارد و شاخص هایی همچون مشروعیت، پاسخگویی، شفافیت، حاکمیت قانون، کارایی و مشارکت را به عنوان ارکان اساسی خود معرفی می کند. این مقاله با بررسی تجارب موفق جهانی (مانند دارالسلام، دبی، منچستر) و با تحلیل جایگاه شوراهای اسلامی شهر و روستا در نظام حقوقی ایران (به ویژه اصل ۱۰۰ قانون اساسی)، استدلال می کند که گذار از مدیریت شهری سنتی (متمرکز، بخشی و کالبدمحور) به حکمرانی خوب شهری و مدیریت شهری یکپارچه یک ضرورت انکارناپذیر برای حل معضلات پیچیده امروزی شهرها (از جمله حاشیه نشینی، نابرابری فضایی، نارضایتی شهروندان و ناکارآمدی خدمات) است. مدیریت یکپارچه شهری با الهام از حکمرانی خوب، بر هماهنگی ساختاری-کارکردی کلیه نهادهای موثر، نگرش سیستمی و کل نگر و تلفیق ابعاد اقتصادی، اجتماعی، کالبدی و زیست محیطی در فرآیند برنامه ریزی و تصمیم گیری تاکید دارد. یافته ها نشان می دهد که موفقیت این الگو در گرو اصلاح نگرش و اراده سیاسی در سطوح عالی حکومت، تقویت نهادهای مدنی، شفاف سازی فرآیندها و ایجاد سازوکارهای نهادی برای مشارکت واقعی ذی نفعان است. در نهایت، مقاله مدلی یکپارچه ارائه می دهد که در آن حکمرانی خوب به عنوان چارچوب حکم فرما و مدیریت یکپارچه شهری به عنوان ابزار اجرایی، در کنار هم می توانند شهرهای ایران را به سمت توسعه پایدار، عادلانه و پاسخگو سوق دهند.

Keywords:

مدیریت شهری , یکپارچگی , مدیریت سازمانی