صلاحیت قضایی در دعاوی بین المللی تجارت الکترونیک

توسعه تجارت الکترونیکی و گسترش فضای تبادلات داده ای موجب تحول عمیق در اصول حقوق قرارداد و صلاحیت قضایی در روابط بین الملل شده است. در فضای دیجیتال تعیین دادگاه صالح برای رسیدگی به اختلافات ناشی از معاملات الکترونیکی یکی از مهم ترین چالش های نظام های حقوقی محسوب می شود. در این بستر معیارهایی چون محل اقامت خوانده یا محل اجرای تعهد دیگر پاسخگوی مقتضیات جدید نیستند. در این مقاله با رویکرد توصیفی-تحلیلی و با استفاده از منابع داخلی و خارجی، مبانی و معیارهای صلاحیت قضایی در دعاوی بین المللی تجارت الکترونیک مورد بررسی قرار گرفته است. بدین ترتیب ضمن استفاده از نظریات جدید و مواد قانونی داخلی و بین المللی به چالش های حفاظت اطلاعات، شناسایی پیام داده ای و پایایی نظام های حل اختلاف الکترونیکی پرداخته می شود. همچنین ضمن مقایسه دیدگاه های نظام های حقوقی، ایران، اتحادیه اروپا و ایالات متحده، راهکارهایی برای اصلاح و تکمیل مقررات داخلی ارائه شده است. یافته ها نشان می دهد که پذیرش معیارهایی چون «بازار هدف دیجیتال» و «اثرگذاری واقعی فعالیت الکترونیکی» می تواند مبنایی کارآمد برای تعیین صلاحیت در حقوق ایران باشد. همچنین یافته های مقاله بیانگر لزوم ایجاد سازوکارهای موثر حقوقی و فنی برای تضمین امنیت و اعتبار معاملات اینترنتی و همچنین تاکید بر نقش مقررات تطبیقی و رویه های نوین در افزایش سطح اطمینان و عدالت در فضای تجارت الکترونیکی است.

Keywords:

صلاحیت , قضایی , دعاوی بین المللی , تجارت الکترونیک , تعارض , قوانین اینترنت , شبکه اجتماعی