پاسخگویی در نظام اداری دیجیتال تحلیل الزامات حقوقی تصمیمات مبتنی بر هوش مصنوعی با تاکید بر حقوق اداری ایران

گسترش بهره گیری از هوش مصنوعی در نظام اداری پرسش های نوینی را در زمینه حدود مسئولیت و پاسخگویی اداری ایجاد کرده است. تصمیمات اداری مبتنی بر سامانه های هوشمند گرچه می توانند موجب افزایش کارآمدی، دقت و سرعت در فرایندهای اداری شوند اما همزمان چالش هایی در خصوص شفافیت، مسئولیت پذیری و رعایت اصول دادرسی منصفانه پدید می آورند. هدف این پژوهش بررسی الزامات حقوقی لازم برای تضمین اصل پاسخگویی در تصمیمات اداری دیجیتال و شناسایی خلاهای موجود در نظام حقوقی ایران در این زمینه است. روش تحقیق، تحلیلی - توصیفی و مبتنی بر مطالعه اسناد ملی، مقررات اداری و تجارب تطبیقی برخی نظام های حقوقی پیشرو است. یافته های پژوهش نشان می دهد که چارچوب حقوق اداری ایران هنوز پاسخگوی وضعیت تصمیم گیری الگوریتمی نیست و اصول سنتی مسئولیت اداری نیازمند بازخوانی در پرتو تحولات دیجیتال است. نتیجه آن که تحقق حکمرانی خوب در نظام اداری دیجیتال مستلزم وضع قواعد صریح درباره شناسایی مرجع مسئول، شفافیت فرایند تصمیم سازی هوشمند و ایجاد امکان نظارت و اعتراض موثر شهروندان است. این الزامات می تواند مبنای اصلاح مقررات اداری و طراحی سیاست های پاسخگویی در عصر هوش مصنوعی قرار گیرد.

Keywords:

هوش مصنوعی , نظام اداری دیجیتال , پاسخگویی اداری , تصمیم گیری خودکار , حکمرانی خوب