بررسی نظریه خاستگاه قنات و سرمایه ی اجتماعی با محوریت و احیاء فناوری بومی، فرهنگ و معماری بومی و تاریخ شبکه ی آب در ایران

آب و آبیاری اهمیت بسیاری زیادی در ایران داشته است و ایرانیان با ابداع شیوه های مختلف خدمات ارزشمندی به توسعه فنون آب یابی و ذخیره آب کرده اند. این ابتکارات عمدتا به دلیل خشک و نیمه خشک بودن آب و هوا در اکثر نقاط ایران وکمبود رودخانه ی دایمی بوده است در واقع نیاکان ما با تامین آب امکان استقرار در مناطق خشک را به وجود آورده اند و توانسته اند با گسترش کشاورزی بیابان ها را آباد کنند. ایران، خاستگاه این تکنیک در جهان معرفی شد. به احتمال زیاد، قناتدر پیش از تاریخ در نجد ایران ابداع شد. مقاله حاضر از زاویه ای متفاوت به قنات می نگرد . فرض اصلی مقاله این است کهتأمین نیاز آب با استفاده از قنات و شبکه اجتماعی مورد نیاز برای نگهداری، عضویت و استفاده از آب قنات را می توان منشأ افزایش میل به پیشرفت، ایجاد فضای مشارکتی و تقویت روحیه توانمندسازی توسعه پایدار برشمرد . روش انجام بررسی،کتابخانه ای و میدانی بوده است . براساس نتایج تحقیق عدم توجه کافی و عدم تخصیص اعتبارات مورد نیاز موجب شده ازپدیده های مورد بحث استفاده لازم در امر توسعه به عمل نیامده است، می توان یکی از دلایل این وضعیت عدم توجه به ارتباط اکولوژیکی پدیده ها بعد از ورود صنعت به این جوامع دانست . دراین مقاله، نویسنده کوشیده است ضمن شرح فراز ونشیب بهره مندی از این سازه بومی، بر جایگاه خاص آن در روند فرهنگ وتمدن دیرینه ایرانی تاکید ورزد؛ و سر انجام امیدوار است که شرایط برای احیای مجدد قنات در سطحی هماهنگ با مقتضیات زمان فراهم گردد

Keywords:

قنات , ایران , سرمایه اجتماعی , فناوری بومی , فرهنگ ایرانی , توسعه پایدار