اثرات شفافیت و تیرگی خط فارسی بر مهارتهای نوشتن کودکان طبیعی و خوانش پریش از طریق آزمونهای آگاهی واج شناختی و املای واژه ها

آگاهی واجی عبارت است از مهارت کودک در تشخیص و تغییر اجزای گفتار که توسط سیستم نوشتاری بازنمایی می شود و عاملی مهم در یادگیری نوشتن به شمار می آید. شفافیت خط نیز به معنای میزان سهولت پیش بینی تلفظ از خط در نظر گرفته می شود. خط هایی که بازنایی میان خط و تلفظ آن بسیار قابل پیش بینی استف خط شفاف مانند ترکی، ایتالیایی و اسپانیایی و خط هایی که بازنمایی میان خط و تلفظ در آنها غیر قابل پیش بینی استف خط تیره نامیده می شود مانن انگلیسیف فرانسه و عربی هدف از انجام این پژوهش درک بهتر عملکرد نوشتن کودکان طبیعی و خوانش پریش فارسی زبان از طریق ازمونهای آگهی واج شناختی و املای واژه ها با توجه به شفافیت و تیرگی خط فارسی است. به این منظور، تاثیر دو متغیر میزان آگاهی واج شناختی و شفافیت خط بر فرایند نوشتن کودکان طبیعی و خوانش پریش بررسی شد و نتایج بدست آمده با یافته های سایر مطالعات در این زمینه مورد مقایسه قرار گرفت. در این پژوهش عملکرد 10 کودک فارسی زبان پسر با میانگین سن 9/2 سال که خوانش پریش رشدی معرفی شده و تحت آموزش بودند، با 20 کودک طبیعی فارسی زبان پسر با میانگین سنی 9/2 سال که در مدارس عادی مشغول به تحصیل بودند. مقایسه شد. تحلیل داده های حاصل نشان داد که کودکان خوانش پریش تقریبادر تمامی آزمونها عملکرد ضعیف تری نسبت به کودکان طبیعی داشتند. نتایج مربوط به تاثیر شفافیت خط با فرضیه وابسته به خود همخوانی داشت، به این معنا که انجام آزمونهای آگاهی واج شناسی مربوط به واژه های تیره برای هر دو گروه دشوارتر از انجام آزمونهای مربوط به واژه های شفاف بود تنها در آزمون تولید واژه های هم قافیه، عملکرد دو گروه کاملا عکس یکدیگر بود، یعنی کودکان طبیعی واژه های تیره هم قافیه بیشتری و کودکان خوانش پریش واژه های شفاف هم قافیه بیشتری تولید کردند. نتایج پژوهش نشان داد که بیشترین درصد خطاهای کودکان طبیعی در آزمون املای واژه ها مربوط به خطاهای آوایی و بیشترین درصد خطاهای کودکان خوانش پریش در این آزمون مربوط به خطاهای غیر آوایی است که با فرضیه نقص واج شناختی هم سویی دارد.

Keywords:

کودکان خوانش پریش , شفافیت خط , آگاهی واجی , فرضیه نقص واج شناختی و فرضیه عمق خط