تاثیر یک پارچه بون اراضی زراعی در بازدهی آبیاری شبکه آبیاری دز

شبکه آبیاری دز از رودخانه دز در استان خوزستان مشروب می شود. ساختمان این شبکه در سال 1341 شروع و در سال 1356 پایان یافته است. جمع مساحت خالص اراضی زیر شبکه 93750 هکتار است که حدود 40000 هکتار آن را اراضی یک پارچه و بقیه آن را اراضی یک غیر یک پارچه تشکیل می دهد. بر اساس نظر مهندسین مشاور دی انداز (D&R) که طراح شبکه بوده اند بازدهی کل آبیاری آن می بایست 54% باشد اما در نتیجه عوامل متعدد این هدف حاصل نگردیده است. در گزارش که در اردیبهشت 1372 به سمینار آبیاری و زهشکی تقدیم شد بازدهی کل آبیاری در اراضی غیر یک پارچه به وسعت حدود 50000 هکتار مورد بحث قرار گرفت و اشاره شد در این اراضی بازدهی کل آبیاری هرگز از 26% تجاوز نمی کند و متوسط نه ساله آن (از 1361 تا 1369) فقط 21% بوده است. در گزارش حاضر یکی از عوامل مهمی که بنظر می رسد در بالا بردن بازدهی آبیاری موثر باشد یعنی یک پارچه بودن اراضی مورد بررسی قرار گرفته است. بدین ترتیب که در قسمتی از اراضی شبکه آبیاری دز که محل استقرار شرکتهای کشت و صنعت شهید بهشتی و شهید رجائی است و مجموعا 8932 هکتار وسعت دارد بازدهی کل آبیاری در همان دوره مورد اشاره محاسبه و با ارقام قبلی مقایسه شده است. حداکثر و متوسط بازدهی کل آبیاری اراضی اخیر بترتیب حدود 37% و 32% بوده است. آزمونهای آماری پارامتریک یک و غیر پارامتریک نشان میدهد که اختلاف بازدهی کل آبیاری در این دو گونه اراضی در سطح 1% معنی دار است. همچنین بازدهی کل آبیاری در کشت و صنعت نیشکر هفت تپه نیز مورد بحث قرار گرفته و همان نتیجه حاصل شده است. با توجه به نتایج حاصله می توان پیشنهاد نمود که برای بهبود وضع بازدهی کلی آبیاری می بایست به زراعت و مدیریت یک پارچه در شبکه های مدرن توجه کافی مبذول شود.