ثبات و تکرار عادت ها موثرتر از انگیزه است: راهکارهای کاربردی برای دانش آموزان
چکیده:
انگیزه به عنوان یکی از عوامل مهم در موفقیت تحصیلی شناخته می شود، اما تحقیقات اخیر نشان می دهند که ثبات و تکرار عادت ها نقش بسیار موثرتری در دستیابی به اهداف دارند. این مقاله به بررسی اهمیت تکرار و ثبات عادت ها در پیشرفت تحصیلی دانش آموزان می پردازد و راهکارهای کاربردی برای ایجاد و حفظ عادت های مفید را ارائه می دهد. همچنین تفاوت میان انگیزه و عادت و نقش هر کدام در موفقیت تحصیلی توضیح داده می شود.
مقدمه:
انگیزه همواره به عنوان نیروی محرکه اصلی برای شروع و ادامه فعالیت های تحصیلی مطرح بوده است (Ryan & Deci, 2000). با این حال، بسیاری از دانش آموزان با افت انگیزه مواجه می شوند و این مسئله باعث توقف یا کاهش تلاش آنها می گردد. در مقابل، تحقیقات روان شناسی نشان می دهند که ایجاد عادت های پایدار و تکرار آنها می تواند تضمین کننده موفقیت بلندمدت باشد (Lally, van Jaarsveld, Potts, & Wardle, 2010). عادت ها رفتارهای خودکار و تکراری هستند که بدون نیاز به تلاش آگاهانه انجام می شوند و در نتیجه استقامت و پیوستگی را در فعالیت ها افزایش می دهند (Wood & Rünger, 2016).
تفاوت انگیزه و عادت:
انگیزه به طور معمول یک حالت ذهنی گذرا است که می تواند متغیر باشد و تحت تاثیر عوامل محیطی یا درونی قرار گیرد (Schunk & DiBenedetto, 2020). اما عادت ها از طریق تکرار منظم شکل می گیرند و به تدریج به رفتارهای خودکار تبدیل می شوند که نیاز کمتری به انگیزه و نیروی اراده دارند (Ouellette & Wood, 1998). بنابراین، اتکا به انگیزه به تنهایی نمی تواند یک استراتژی پایدار برای موفقیت تحصیلی باشد.
اهمیت ثبات و تکرار در ایجاد عادت:
مطالعات نشان داده اند که ایجاد یک عادت جدید به طور متوسط حدود 66 روز زمان می برد (Lally et al., 2010). این ثبات و تکرار رفتار باعث می شود که انجام آن به صورت خودکار و بدون نیاز به انگیزه زیاد صورت گیرد. برای دانش آموزان، این یعنی با تکرار مطالعه منظم، مرور درس ها و انجام تمرینات، می توانند به موفقیت مستمر دست یابند.
راهکارهای کاربردی برای دانش آموزان:
- ایجاد برنامه روتین منظم:
دانش آموزان باید زمان مشخصی را هر روز به مطالعه اختصاص دهند تا مطالعه به یک عادت تبدیل شود. به عنوان مثال، هر روز ساعت ۵ عصر به مدت ۳۰ دقیقه مطالعه کنند. - شروع با عادت های کوچک:
عادت های بزرگ ممکن است دشوار باشند؛ بنابراین بهتر است با عادت های کوچک شروع کنند، مانند مرور ۵ صفحه درس در روز، و به تدریج آن را افزایش دهند. - محیط مناسب مطالعه:
ایجاد محیطی بدون حواس پرتی باعث می شود عادت مطالعه راحت تر شکل بگیرد و تکرار شود (Neal, Wood, Wu, & Kurlander, 2011). - پیگیری پیشرفت:
ثبت روزانه انجام فعالیت ها به دانش آموزان کمک می کند ثبات خود را ببینند و انگیزه خود را حفظ کنند. - تشویق و پاداش:
اعطای پاداش های کوچک پس از انجام عادت های جدید به تقویت آنها کمک می کند (Skinner, 1953). - آمادگی ذهنی برای روزهای کم انگیزه:
دانش آموزان باید بدانند که همه روزها انگیزه یکسانی ندارند؛ در این روزها اتکا به عادت و برنامه روتین باعث می شود مسیر موفقیت متوقف نشود.
نتیجه گیری:
انگیزه گرچه نقش مهمی در آغاز فعالیت های تحصیلی دارد، اما نمی تواند جایگزین ثبات و تکرار عادت ها شود. ایجاد و حفظ عادت های مثبت و مستمر، پایه موفقیت بلندمدت در تحصیل است. دانش آموزان با استفاده از راهکارهای عملی می توانند این عادت ها را در خود پرورش دهند و به مرور زمان وابستگی خود به انگیزه های گذرا را کاهش دهند.
منابع:
Lally, P., van Jaarsveld, C. H., Potts, H. W., & Wardle, J. (2010). How are habits formed: Modelling habit formation in the real world. European Journal of Social Psychology, 40(6), 998-1009. https://doi.org/10.1002/ejsp.674
Neal, D. T., Wood, W., Wu, M., & Kurlander, D. (2011). The pull of the past: When do habits persist despite conflict with motives? Personality and Social Psychology Review, 15(4), 351-365. https://doi.org/10.1177/1088868311411163
Ouellette, J. A., & Wood, W. (1998). Habit and intention in everyday life: The multiple processes by which past behavior predicts future behavior. Psychological Bulletin, 124(1), 54–74. https://doi.org/10.1037/0033-2909.124.1.54
Ryan, R. M., & Deci, E. L. (2000). Intrinsic and extrinsic motivations: Classic definitions and new directions. Contemporary Educational Psychology, 25(1), 54-67. https://doi.org/10.1006/ceps.1999.1020
Schunk, D. H., & DiBenedetto, M. K. (2020). Motivation and social-emotional learning: Theory, research, and practice. Contemporary Educational Psychology, 60, 101830. https://doi.org/10.1016/j.cedpsych.2019.101830
Skinner, B. F. (1953). Science and human behavior. Macmillan.
Wood, W., & Rünger, D. (2016). Psychology of habit. Annual Review of Psychology, 67, 289-314. https://doi.org/10.1146/annurev-psych-122414-033417