امام علی علیه السلام پدر همه یتیمان عالم

13 دی 1404 - خواندن 6 دقیقه - 366 بازدید

در سیره عملی امام علی علیه السلام، می توان نمونه های متعددی از اهتمام به یتیمان و کوشش برای بهبود وضعیت آن ها یافت.ایشان در جامعه ای زندگی می کردند که از ظلم و ستم فراوان رنج می بردند و در چنین شرایطی به یتیمان و بی سرپرستان توجهی ویژه داشتند. امام علی علیه السلام در دوران خلافت خود، اقدام هایی در راستای حمایت از یتیمان و کاهش فقر در جامعه انجام دادند.ایشان یک سیستم توزیع عادلانه منابع را ایجاد کردند تا همه افراد جامعه به ویژه فقرا و یتیمان از حقوق خود بهره مند شوند. این سیستم به گونه ای طراحی شده بود که نیازمندان بتوانند به سادگی به منابع مورد نیاز خود دسترسی پیدا کنند و به آنان کمک شود تا بتوانند به زندگی مستقل و مثبتی دست یابند. ایشان خود به خانواده های یتیمان سر می زدند و به آنان کمک های مالی و معنوی می کردند. ایشان به یکایک یتیمان نگاه ویژه ای داشتند.این عمل، نه تنها نشان دهنده محبتشان به یتیمان بود، بلکه درگیری عمیق با مشکلات آن ها و تلاش برای رفع مشکلات شان را نیز نشان می دادند.علی علیه السلام به این نکته نیز توجه داشت که یتیمان نیاز به احترام و محبت دارند. ایشان به تمام مسلمانان سفارش می کردند که با یتیمان به نیکی رفتار کنند و به آن ها توجه نمایند. رفتار شان در قبال یتیمان آموزه ای است که به ما یادآوری می کند که نباید به سادگی از کنار مشکلات دیگران عبور کنیم و باید نسبت به آن ها احساس مسئولیت کنیم. انسانها باید با درک عمیق تری از مشکلات یتیمان، به کمک آن ها بشتابد و با صداقت و محبت، در زندگی شان تاثیرگذار باشند.امام علی علیه السلام بر این باور بود که یتیمان تنها نیاز به حمایت مادی ندارند، بلکه آن ها بیشتر از همه به محبت، توجه و احترام نیاز دارند. و به مسلمانان یادآور می شدند که یتیمان نیز فرزندان این جامعه هستند و باید در کنار دیگر افراد احساس امنیت و آرامش کنند. به همین خاطر، علی علیه السلام اشاره می کردند که تکریم و احترام به یتیمان باید در فرهنگ جامعه نهادینه شود و این وظیفه بر دوش هر مسلمانی است.ایشان در تاریخ اسلام به دلیل عدالت، شجاعت و دقت نظرشان در راستای دست یابی به حقیقت و حقایق دین، به ویژه در مورد یتیمان و نیازمندان، مقام و منزلت ویژه ای دارند.امام علی علیه السلام در دوران حیات خود، به خصوص در زمان خلافت، توجه ویژه ای به یتیمان داشت و با لفظ «پدر یتیمان» شناخته می شود. این لقب نه تنها بیانگر محبت و دلسوزی ایشان نسبت به یتیمان است، بلکه حکایت از رویه عملی در محافظت و حمایت از قشر مستضعف جامعه نیز دارد. ایشان به خوبی درک می کردند که یتیمان به خصوص در جوامع اسلامی نیاز به توجه و حمایت بیشتری دارند تا بتوانند به رشد و شکوفایی دست یابند.امام علی علیه السلام در روایات و سخنرانی های خود، بر اهمیت توجه به یتیمان تاکید می کرد و می فرمودند: «کسی که یتیمی را در آغوش بگیرد و به او محبت کند، در روز قیامت در سایه رحمت خداوند قرار خواهد گرفت». این سخن عمیق به وضوح نشان می دهد که امام خود را مسئول یتیمان و نیازمندان می دانست و بر این باور بود که هر مسلمانی وظیفه دارد تا به نیازمندان و به ویژه یتیمان حمایت کند.از دیگر جنبه های شخصیت امام علی علیه السلام می توان به عدالت طلبی و دفاع از حقوق تمامی انسان ها اشاره کرد.ایشان در زمان خلافت خود به اصول زندگی عادلانه پایبند بود و بر این باور بود که یک جامعه عادل باید به تمام افراد خود احترام بگذارد و از حقوق آن ها دفاع کند. علی علیه السلام به این حقیقت اشاره کرده بود که یتیمان باید مسیری برای رشد و بالندگی داشته باشند و باید از وضعیت نامناسب اجتماعی خود رهایی یابند. او با توجه به تجارب خود در دوران کودکی اش، به خوبی می دانست که یتیمی به معنای ناتوانی نیست و می توان با حمایت و محبت، آن ها را به جامعه ای موفق و فعال تبدیل کرد. رفتار و کردار ایشان در طول تاریخ الهام بخش بسیاری از مسلمانان بوده و امروز نیز آموزه هایشان به عنوان یک الگو برای انسان دوستی و محبت به نیازمندان، کماکان در دل ها زنده است. بسیاری از عالمان و متفکران اسلامی امام علی را نه تنها به عنوان یک رهبر دینی، بلکه به عنوان یک انسان کامل و نمونه جامع فضیلت ها می شناسند.نهادها و سازمان های خیریه ای که به دنبال کمک به یتیمان و نیازمندان هستند، می توانند از سیره امام علی علیه السلام الهام بگیرند و به ویژه بر نکات مهمی چون محبت، احترام و توجه به یتیمان و نیازمندان تاکید کنند. این اقدامات می تواند به رواج فرهنگ یاری رساندن به نیازمندان در جوامع مسلمان بینجامد و به ارتقای سطح زندگی این قشر از جامعه کمک کند. از دیدگاه اجتماعی، آموزه های امام علی نه تنها مرتبط به زمان خود بودند، بلکه در تمامی دوران ها قابل اجرا و توجه هستند.ما همواره باید به زندگانی یکدیگر توجه کرده و در راستای رفع مشکلات همدیگر اقدام کنیم جدا از هر گونه شعار. از این رو، بی توجهی به یتیمان و افرادی که از حمایت بی بهره اند، نباید در هیچ جامعه ای پذیرفته شود. زندگی و سیره امام علی علیه السلام به ما یادآوری می کند که اهمیت یتیمان و نگهداری از آن ها مسئولیت اجتماعی ماست و باید همه تلاش خود را در راستای تحقق یک جامعه عادلانه و انسانی بکار بریم. و باید همگان بیاموزیم که رفتار ما در قبال یتیمان و نیازمندان باید مبتنی بر محبت، احترام و محبت واقعی باشد تا به این ترتیب، دنیای بهتری برای خود و دیگران بسازیم به امید رسیدن به آن روز...