حق حبس در ازدواج دوم زن

حق حبس چیست؟

حق حبس حقی است که قانون مدنی ایران برای زن در نکاح دائم قائل شده است تا مادامی که مهریه خود را به طور کامل دریافت نکرده است، از تمکین (همبستری) در قبال زوج خودداری کند. این حق به محض وقوع عقد لازم است، مگر اینکه زن به هر دلیلی تمکین کند یا مهریه را مطالبه نکرده باشد.

ماده ۱۰۶۶ قانون مدنی: «قبل از قبض مهریه زن می تواند از تسلیم خود به شوهر امتناع نماید.»

وضعیت حق حبس پس از طلاق و قبل از ازدواج مجدد اینکه آیا زن ها می توانند در ازدواج دوم از حق حبس استفاده کنند.

نکته کلیدی: حق حبس، حقی است که در عقد نکاح جاری و قبل از وقوع نزدیکی (یا پس از آن، تا زمان دریافت مهریه) وجود دارد.

1. در دوران عده طلاق (طلاق رجعی): اگر طلاق رجعی باشد و زن در عده باشد، زن همچنان زوجه محسوب می شود و حق حبس در رابطه با زوج اول (که حق رجوع دارد) برقرار است تا زمانی که عده پایان یابد یا رجوعی صورت گیرد. البته، در این حالت، بحث رجوع زوج مطرح است نه ازدواج مجدد.
2. پس از اتمام عده طلاق یا طلاق بائن: پس از بائن شدن طلاق یا اتمام عده، رابطه زوجیت به طور کامل قطع می شود. زن دیگر همسر مرد اول نیست و نمی تواند از حق حبس (که وابسته به عقد نکاح است) در برابر شوهر اول استفاده کند.
3. در ازدواج دوم: بله، زن پس از طلاق از ازدواج اول، اگر باکره باشد یا نباشد، در ازدواج دوم خود (که یک عقد نکاح جدید محسوب می شود) می تواند از حق حبس استفاده کند، به شرطی که مهریه آن عقد دوم را به طور کامل دریافت نکرده باشد.

• باکره بودن یا نبودن: شرط استفاده از حق حبس، عدم دریافت مهریه است، نه باکره بودن یا نبودن زن. ماده ۱۰۶۶ قانون مدنی مطلق است و قید نمی کند که زن باید حتما باکره باشد. بنابراین، اگر زنی در ازدواج اول خود نزدیکی کرده باشد و سپس طلاق بگیرد، در ازدواج دوم نیز اگر مهریه اش را کامل نگرفته باشد، می تواند از حق حبس استفاده کند.

نظریات مشورتی (نظر کتبی اداره کل امور حقوقی قوه قضائیه)

نظریات مشورتی در مقام تفسیر قوانین هستند و الزام آور نیستند، اما دیدگاه رسمی قوه قضائیه را نشان می دهند. در این زمینه، معمولا روی ماهیت حق حبس تاکید می شود که وابسته به ماهیت عقد نکاح است:

• مبنای نظری: چون حق حبس یک حق مرتبط با عقد نکاح و دریافت مهریه همان عقد است، با پایان یافتن عقد قبلی و شروع عقد جدید (ازدواج دوم)، زن این حق را مجددا در عقد جدید پیدا می کند، صرفا به دلیل اینکه در عقد دوم مهریه اش را نگرفته باشد. سابقه روابط جنسی قبلی (باکره بودن یا نبودن) در این حق در عقد جدید تاثیری ندارد.

نتیجه اینکه:اگر زنی از همسر اول خود طلاق بگیرد (چه باکره باشد و چه نباشد)، در عقد ازدواج دوم خود، دوباره حق حبس پیدا می کند، مشروط بر اینکه مهریه تعیین شده در عقد دوم را به طور کامل دریافت نکرده باشد. این حق به وضعیت بکارت یا عدم آن در گذشته ارتباطی ندارد، بلکه وابسته به وضعیت مهریه در عقد نکاح فعلی است.

حسن بصیری هریس مدیر مرکز مشاوره خانواده قوه قضاییه

راههای ارتباطی در مورد مطالب منتشر شده با شماره های 09148744369-09357274935 بعد از پرداخت حق مشاوره به شماره کارت 5892101342502727 به مبلغ 150 هزار تومان .