سندروم پیش از قاعدگی

مروری بر تاریخچه سندرم پیش از قاعدگی نشان می دهد که این اختلال حتی در عصر باستان نیز شناخته شده بوده است. بقراط اولین کسی بود که همراهی بین سیکل قاعدگی با تغییرات رفتاری را مطرح کرد. وی علت احساس سردرد و سنگینی پیش از قاعدگی را خون مضطربی می دانست که راهی برای خروج جستجو می کند.(کریمیان1394 )وجود نشانه های پیش از قاعدگی از دوران باستان مورد تایید بوده است. در یونان قدیم از واژه هیستریا استفاده می شد که این واژه به معنای سرگردانی رحم در بدن در جستجوی فرزند می باشد. این مساله منجر به بیماری روانی می شد و با شروع قاعدگی فروکش می کرد (جیولیو [1]و همکاران2006)متخصصان عصر ویکتوریا واژه های جنون ،قاعدگی، مانیای تخمدان و ضعف اعصاب را در این زمینه به کار می بردند (متسوموتو [2]و همکاران، 2013)

در عصر مدرن توصیف اولیه از این پدیده در ادبیات پزشکی زبان انگلیسی در آرشیو نورولوژی و روانپزشکی1931 پدید آمد. اولین بار فرانک[3] (1931 سندرم پیش از قاعدگی را تعریف کرد. او با بکار بردن اصطلاح تنش پیش از قاعدگی و افزایش فعالیت صرع در اواخر مرحله لوتئال در گروهی از زنان مبتلا به اختلالات صرعی که با آغاز شدن خونریزی قاعدگی روبه بهبودی میرفتند، اعتبار پیدا کرد.

فرانک با استفاده از واژه تنش پیش از قاعدگی به 15 مورد از زنان پرداخت که تشنج عود کننده، نشانه های خلقی و جنسی را تجربه می کردند. در سال1931کرین[4]و دالتون [5]تعریف PMS سندرم پیش از قاعدگی را با در نظر گرفتن دامنه وسیعتری از نشانه ها گسترش دادند (متسوموتو و همکاران،2013 )

با این وجود سندرم پیش از قاعدگی به عنوان یک مفهوم تشخیصی وسیع اولین بار در سال1953 توسط گرین و دالتون به صورت علائم عود کننده در طی دوره قبل از قاعدگی یا اولین روزهای قاعدگی مطرح شد که این علائم در فاز پس از قاعدگی به طور کامل حذف می شوند. (اسپیروف 2004 )

این سندرم بعدها در سال1987 توسط انجمن روان پزشکی آمریکا [6] تحت عنوان اختلال دیسفوریک اواخر فاز لوتئال [7] توصیف شد و در سال1992 با اضافه شدن علائم دیگر مانند خارج از کنترل بودن، تحت عنوان اختلال دیسفوریک قبل از قاعدگی در طبقه بندی راهنمای تشخیصی و آماری اختلالات روانی گنجانده شد. بیماری دیسفوریک قبل از قاعدگی براساس معیارهای DSM IV تعریف میگردد که بدین منظور زنان میبایست علائم روزانه را برای2 سیکل قاعدگی ثبت نمایند. شکایت اصلیشان میبایست شامل یکی از4 نشانه اصلی(بیقراری، تنش روانی، بدخلقی، خلق بیثبات) باشد و حداقل5 مورد از11 مورد کل علائم میبایست در هفته آخر فاز قاعدگی از فازلوتئال بیشتر سیکلهای قاعدگی در طی سال گذشته رخ داده باشد. شدت علائم توسط درجاتی از اختلال شغلی یا اجتماعی که میبایست شدید در نظر گرفت، سنجیده میشود. آنها بیماریهای همزمان دیگر نداشته اما ممکن است سابقه بیماریهای روانی در گذشته داشته باشند.

خانمی که تشخیص سندروم پیش از قاعدگی برای وی در نظر گرفته میشود، معیارهای DSMIV برای ملال پیش از قاعدگی را نداشته اما معیارهای10ICD- برایسندروم پیش از قاعدگی که شامل ناراحتیهای روانی خفیف و احساس درد نفخ، افزایش وزن، حساسیت پستان، تورم دست و پا، تمرکز حواس ضعیف، اختلالات و آشفتگی خواب و تغییرات اشتها است را دارا میباشد. تنها یکی از این نشانه ها برای تشخیص لازم است گرچه نشانه ها بایستی به فاز لوئتال سیکل قاعدگی محدود شوند و قبل از شروع قاعدگی به حداکثر برسند و با شروع فاز قاعدگی یا به سرعت پس از آن قطع شوند.(نواک 2020)

دکتر آبراهام[8] عبارت «تنش پیش از عادت ماهانه» را برای طبقه بندی وضعیتی که در حال حاضر به عنوان سندرم پیش از عادت ماهانه به آن توجه شده است به کار می برد. بنابراین تنش پیش از عادت ماهانه که در مورد خرده سندرم به کار می رود در کتاب اختلالات پیش از عادت ماهانه را می توان به چهار خرده گروه طبقه بندی کرد.

تنش پیش از عادت ماهانه A ، تنش پیش از عادت ماهانه H ، تنش پیش از عادت ماهانه C ، تنش پیش از عادت ماهانه D که در زیر توضیح داده شده است.

تنش پیش از عادت ماهانه A : زنانی در این گروه قرار می گیرند که به طور عمده اضطراب، تحریک پذیری و تنش عصبی در آنان از اواسط فاصله بین دو عادت ماهانه شروع شده و هرچه به شروع آن نزدیک تر می شوند شدت می یابد (لارسن[9]،2006 ).

تنش پیش از عادت ماهانه H : دکتر آبراهام حرف H را برای نشان دادن سنگینی[10]برگزیده است. زیرا زنانی که در این رده قرار می گیرند، پیش از عادت ماهانه دچار چاقی، نفخ شکم، حساسیت دور شکم و پستانها، احتقاق و ورم متناوب صورت و پاها و بازوان می شوند و معمولا پیش از عادت ماهانه حدود یک و کیلو و نیم به وزن بدنشان اضافه می شود. اما زنانی که از تنش پیش از عادت ماهانه H شدیدتری رنج می برند دو کیلو و نیم و یا حتی بیشتر اضافه وزن پیدا می کنند. تنش پیش از عادت ماهانه H در 60 تا 66 درصد کسانی که از سندرم پیش از عادت ماهانه رنج می برند پدید می آید که اغلب همراه با نشانه هایی از سایر خرده گروهها است. مشکلات تنش پیش از عادت ماهانه از افزایش مایع خارج سلولی یا ساده تر بگوییم ذخیره آبی که در خارج عروق خونی تجمع می یابد منشاءمی گیرد.

تنش پیش از عادت ماهانه C : زنانی که از این تنش رنج می برند اسیر اشتهای بیش از حد، ولع برای خوردن شیرینی دارند و 20 دقیقه یا یک ساعت پس از این که مقدار زیادی هیدرات کربن تصفیه شده و قند خوردند، دچار حالت غش، خستگی، تپش قلب و سردرد می شوند. پژوهشگران نیز رابطه مثبت بین اشتهای وافر به شیرینی پیش از عادت ماهانه و تنش ناشی از احساس فشار را تائید کرده اند. همانطور که دکتر آبراهام در تحلیل خود از این خرده گروه توضیح می دهد، مغز در حالت طبیعی 20 درصد از کل انرژی بدن را مصرف می کند. در این زمان که فرد زیر فشار قرار دارد نیاز به انرژی بیشتری پیدا می کند و این انرژی اضافی باید از گلوکزی حاصل شود که کبد آن را از طریق تجزیه قند تامین می کند. (نظام دوست 1388)

[1] -Giulio

[2] Matsumoto

[3] Frank

[4] Greene

[5] Daltone

[6] American Psychological Association

[7] Late Luteal Phase Disphoric Disorder

[8] -Abraham

[9] Heaviness

[10] Larsen