سلامت شهر در ایران: تقاطع معماری و مدیریت شهری

در کلان شهرهای ایران، مفهوم «سلامت شهر» دیگر تنها به معنای دسترسی به خدمات درمانی نیست، بلکه بازتابی مستقیم از کیفیت معماری و کارآمدی مدیریت شهری است. شهر سالم، موجودی زنده است که کالبد آن (ساختمان ها و معابر) و روح آن (تعاملات و مدیریت) باید در هماهنگی کامل باشند. اگر طراحی شهری انسان محور نباشد و مدیریت منابع به درستی صورت نگیرد، شهر به بستری برای بیماری تبدیل می شود.

برای دستیابی به شهری پایدار و سالم در ایران، برنامه ریزان و معماران باید رویکرد خود را بر اساس چهار محور کلیدی زیر تنظیم کنند:

۱. سلامت جسمی (بیماری های تنفسی، قلبی، متابولیک): مدیریت شهری با توسعه حمل ونقل عمومی و معماری با طراحی مسیرهای پیاده رو و دوچرخه سواری، نقشی حیاتی در کاهش کم تحرکی و آلودگی هوا ایفا می کنند که مستقیما بر کاهش این بیماری ها موثر است.

۲. سلامت روان (استرس، اضطراب، افسردگی شهری): اغتشاشات بصری در نماهای ساختمانی و تراکم فروشی بی رویه، عامل تشدید فشار روانی است. معماری آرامش بخش و ایجاد فضاهای مکث شهری می تواند مرهمی بر این معضلات باشد.

۳. سلامت اجتماعی (عدالت فضایی، دسترسی برابر): توزیع ناعادلانه امکانات رفاهی و خدماتی در مناطق مختلف شهر، آسیب زاست. مدیریت شهری موظف است با رعایت عدالت فضایی، حس تعلق و امنیت اجتماعی را برای تمام شهروندان، فارغ از محل سکونتشان، فراهم آورد.

۴. سلامت زیست محیطی (هوا، آب، صدا، انرژی، طبیعت): استفاده از مصالح پایدار در معماری و مدیریت پسماند و انرژی در سطح کلان، شریان های حیاتی شهر را حفظ کرده و از تخریب اکوسیستم طبیعی جلوگیری می کند.