امیدی که باید بازسازی شود

در روزگار پرالتهاب امروز، بسیاری از دوستان و همراهانم از من پرسیده اند که چرا امید اجتماعی در میان مردم چنین رنگ باخته است.

پاسخ به این پرسش ساده نیست؛ زیرا امید اجتماعی نه یک احساس فردی، بلکه سرمایه ای جمعی است که در تار و پود زندگی روزمره ما تنیده شده است. وقتی تورم، بی ثباتی اقتصادی، و دشواری های معیشتی بر زندگی سایه می افکند، طبیعی است که آینده برای بسیاری مبهم و سنگین جلوه کند. اما در دل همین تاریکی، هنوز نشانه هایی از روشنایی وجود دارد: همبستگی های کوچک خانوادگی، تلاش های فردی برای یادگیری و رشد، و باور به اینکه تغییر درست—اگر آهسته باشد—ممکن است. امید اجتماعی، همانند هوایی است که جامعه برای تنفس بدان نیاز دارد. اگر این سرمایه از میان برود، هیچ سیاست اقتصادی و هیچ اصلاح ساختاری نمی تواند جای آن را پر کند. جامعه ای که امید خود را از دست بدهد، به سرعت دچار فرسایش روانی و اجتماعی می شود؛ روابط انسانی سردتر، اعتماد عمومی شکننده تر، و مشارکت مدنی کم رنگ تر خواهد شد. این همان خطری است که امروز در بسیاری از گفت وگوهای روزمره مردم دیده می شود: نوعی بی اعتمادی به آینده، و احساس اینکه فردا تفاوتی با امروز نخواهد داشت. با این حال، تاریخ نشان داده است که ملت ها بارها توانسته اند در سخت ترین شرایط، امید را بازسازی کنند. این بازسازی نیازمند دو عنصر اساسی است: نخست، سیاست گذاری هوشمندانه و مسئولانه از سوی نهادهای رسمی؛ دوم، تلاش فردی و جمعی برای حفظ شعله ی امید در زندگی روزمره. سیاست گذاران باید بدانند که هر تصمیم اقتصادی یا اجتماعی، تنها زمانی اثرگذار خواهد بود که بتواند اعتماد عمومی را تقویت کند. از سوی دیگر، مردم نیز باید دریابند که امید نه هدیه ای بیرونی، بلکه نیرویی درونی است که با همدلی، یادگیری، و تلاش مشترک زنده می ماند. امروز بیش از هر زمان دیگری نیازمند یادآوری این حقیقت هستیم که امید اجتماعی، سرمایه ای است که اگر خاموش شود، هیچ ثروتی جای آن را پر نخواهد کرد. بازسازی این امید وظیفه ای است که هم بر دوش نهادهاست و هم بر دوش تک تک ما. هر گفت وگوی صمیمانه، هر تلاش کوچک برای بهبود زندگی، و هر قدمی در مسیر رشد فردی، می تواند بخشی از این بازسازی باشد. این یادداشت نه برای تکرار تلخی ها، بلکه برای یادآوری این حقیقت نوشته شده است که آینده هنوز قابلیت تغییر دارد. اگرچه فشارهای اقتصادی و اجتماعی سنگین اند، اما جامعه ای که امید خود را حفظ کند، توانایی عبور از بحران ها را خواهد داشت. امید اجتماعی همان چراغی است که راه را روشن می کند؛ چراغی که باید دست در دست هم، دوباره برافروزیم.

با احترام -روشن ضمیر

زمستان 1401

no:03